Sağlık
Bayılma ve baş dönmesinde ne yapılır?
Bayılan kişiyi sırtüstü yatır, bacaklarını hafif kaldır, sıkan giysiyi gevşet. 1-2 dakikada açılmazsa ya da nefes yoksa 112. Tam ayılmadan yiyecek verme.
tarihinde yayınlandı.
Bu içerik profesyonel tıbbi yardımın yerini tutmaz. Tekrarlayan bayılma, göğüs ağrısı/çarpıntıyla ya da yaralanmayla birlikte bayılma ve kısa sürede açılmama durumunda 112’yi ara.
⏱️ 30 saniyede
- Kişiyi sırtüstü yatır, bacaklarını hafif yukarı kaldır (~30 cm).
- Yakasını/kemerini gevşet, temiz hava sağla.
- 1-2 dakikada kendine gelmezse ya da nefes almıyorsa → 112.
- Tam ayılmadan yiyecek/içecek verme.
- Göğüs ağrısı, çarpıntı, konuşma/güç kaybı eşlik ediyorsa → 112.
Bayılma öncesi uyarı
Çoğu bayılmadan önce baş dönmesi, göz kararması, solukluk, terleme, mide bulantısı olur. Bu belirtileri yaşayan kişi hemen otursun ya da uzansın; mümkünse bacaklarını kaldırsın. Böylece düşme ve yaralanma önlenir.
Adım adım (bayılan kişi)
- Sırtüstü yatır, bacaklarını hafifçe kaldır (kan beyne dönsün).
- Yaka, kravat, kemer gibi sıkan giysiyi gevşet.
- Çevreyi havalandır, kalabalığı uzaklaştır.
- Kendine gelince birden kaldırma; bir süre yatar/oturur pozisyonda dinlensin.
- Açılmazsa ya da nefes düzensizse: 112; nefes varsa yan yatış pozisyonu, yoksa CPR.
Baş dönmesi (bayılmadan)
- Otur ya da tutun; ani hareket etme.
- Su iç, sıcak/havasız ortamdan çık.
- Baş dönmesine konuşma bozukluğu, yüz/kol güçsüzlüğü eşlik ediyorsa bu inme olabilir — vakit kaybetme: inme belirtileri, 112.
Yapma
- Bayılan kişiyi ayağa kaldırmaya/yürütmeye çalışma.
- Tam ayılmadan ağzına yiyecek/içecek/ilaç verme (boğulma riski).
- Yüzüne tokat atma, sarsma.
Sonraki adım
Nefes/dolaşım sorunu varsa: yan yatış, CPR. Temel akış: temel ilk yardım.