https://sakinkal.com/ Panik yok, hazırlık var. Rehberler, blog yazıları ve kaynak makaleler — en yeni önce. Bu akış en yeni 50 içeriği tam metin sunar (toplam 212); arşivin tamamı https://sakinkal.com/llms-full.txt adresinde. tr-TR Sat, 05 Sep 2026 00:00:00 GMT https://sakinkal.com/blog/cocugun-okul-sirt-cantasi/ https://sakinkal.com/blog/cocugun-okul-sirt-cantasi/ Blog Sat, 05 Sep 2026 00:00:00 GMT Çocuğun gün boyu senden uzakta. Çantasına koyacağın birkaç küçük şey ve onunla yapacağın kısa bir konuşma, bir aksilik anında onu güvende ve sakin tutar. Liste kısa, ağırlık az. https://sakinkal.com/blog/sonbaharda-cantani-tazele/ https://sakinkal.com/blog/sonbaharda-cantani-tazele/ Blog Wed, 02 Sep 2026 00:00:00 GMT Mevsim geçişi, hazırlığını gözden geçirmek için doğal bir hatırlatıcıdır. Yirmi dakikada su ve gıdanın tarihini, pilleri, ilaçları kontrol et ve çantana kışlık bir katman ekle. https://sakinkal.com/blog/aile-iletisim-kartini-cuzdanina-koy/ https://sakinkal.com/blog/aile-iletisim-kartini-cuzdanina-koy/ Blog Sun, 30 Aug 2026 00:00:00 GMT Telefonun şarjı bitince ya da hatlar kilitlenince ezberlediğini sandığın numaralar gider. Cüzdanına koyacağın küçük bir yazılı kart, en kötü anda ailenle bağını ayakta tutar. https://sakinkal.com/blog/duman-dedektoru-en-ucuz-sigorta/ https://sakinkal.com/blog/duman-dedektoru-en-ucuz-sigorta/ Blog Thu, 27 Aug 2026 00:00:00 GMT Uykuda duman seni uyandırmaz; tam tersine derin uykuya geçirir. Seni ancak bir duman dedektörü uyandırır. Birkaç yüz liralık bu küçük cihaz, en kötü gecede hayat kurtarır. https://sakinkal.com/blog/okul-baslarken-cocuga-acil-kart/ https://sakinkal.com/blog/okul-baslarken-cocuga-acil-kart/ Blog Tue, 25 Aug 2026 00:00:00 GMT Okullar açılmadan, çocuğunun çantasına koyabileceğin en küçük ama en değerli şey: bir acil bilgi kartı. Beş dakikada hazırlanır, kaybolma ve acil durumda fark yaratır. https://sakinkal.com/blog/mutfakta-yag-yangini-su-dokme/ https://sakinkal.com/blog/mutfakta-yag-yangini-su-dokme/ Blog Mon, 24 Aug 2026 00:00:00 GMT Tavadaki yağ tutuştuğunda ilk refleks su olmamalı; su, alevi patlatıp yüzüne fırlatır. Ocağı kapat, kapakla boğ ve ne zaman söndürmeyi bırakıp kaçacağını bil. https://sakinkal.com/blog/yangin-sondurucu-kullanmayi-biliyor-musun/ https://sakinkal.com/blog/yangin-sondurucu-kullanmayi-biliyor-musun/ Blog Fri, 21 Aug 2026 00:00:00 GMT Evde söndürücü bulundurmak işin yarısı; doğru tipi seçmek, basıncını kontrol etmek ve PASS yöntemini bilmek diğer yarısı. Söndürücü yetmezse asıl plan: çık ve 112'yi ara. https://sakinkal.com/blog/okul-acil-durum-politikasini-sor/ https://sakinkal.com/blog/okul-acil-durum-politikasini-sor/ Blog Tue, 18 Aug 2026 00:00:00 GMT Çocuğun günün büyük kısmını okulda geçiriyor; bir acil durumda okulun ne yapacağını bilmek senin hakkın. Veli olarak hangi soruları sormalısın, hangi protokoller netleşmeli. https://sakinkal.com/blog/bulusma-noktaniz-neresi/ https://sakinkal.com/blog/bulusma-noktaniz-neresi/ Blog Sat, 15 Aug 2026 00:00:00 GMT Acil durumda telefonlar çoğu zaman çalışmaz; ailenin nerede buluşacağını önceden bilmesi gerekir. Yakın ve uzak iki buluşma noktası, bir de şehir dışı ortak kişi, planı ayakta tutar. https://sakinkal.com/blog/nakit-tampon-kart-calismazsa/ https://sakinkal.com/blog/nakit-tampon-kart-calismazsa/ Blog Wed, 12 Aug 2026 00:00:00 GMT Elektrik ya da şebeke çökünce POS cihazları ve ATM'ler durur; kart bir anda işe yaramaz hale gelir. Küçük kupürlerden birkaç günlük nakit tamponu, bu boşluğu sakince kapatır. https://sakinkal.com/blog/belgelerini-buluta-tasi/ https://sakinkal.com/blog/belgelerini-buluta-tasi/ Blog Sun, 09 Aug 2026 00:00:00 GMT Kimlik, tapu, DASK, sağlık kayıtları yangında ve selde kağıt olarak yok olur. Bir öğleden sonra tarayıp şifreli yedeklemek, kaybı telafi edilemez olmaktan çıkarır. https://sakinkal.com/blog/su-basmis-yoldan-gecme/ https://sakinkal.com/blog/su-basmis-yoldan-gecme/ Blog Thu, 06 Aug 2026 00:00:00 GMT Su basmış yol sığ görünür; oysa 30 cm su bir aracı yüzdürmeye, 60 cm sürüklemeye yeter. Derinliği gözle ölçemezsin. Yolu çevir, geri dön ve başka güzergah seç. https://sakinkal.com/blog/ani-sel-gokyuzu-acikken/ https://sakinkal.com/blog/ani-sel-gokyuzu-acikken/ Blog Mon, 03 Aug 2026 00:00:00 GMT Ani sel başının üstünde yağmur olmadan da gelir; kilometrelerce uzaktaki sağanak dereyi dakikalar içinde kabartır. Dere yatağından nasıl uzak durulur, ne zaman yüksek yere çıkılır. https://sakinkal.com/blog/telsiz-aileye-neden-yarar/ https://sakinkal.com/blog/telsiz-aileye-neden-yarar/ Blog Fri, 31 Jul 2026 00:00:00 GMT Şebeke çökünce telefon susar; el telsizi kısa mesafede çalışmaya devam eder. PMR el telsizinin ne işe yaradığı, gerçekçi menzili ve önceden denemenin önemi. https://sakinkal.com/blog/alerji-ve-anafilaksi-dakikalar/ https://sakinkal.com/blog/alerji-ve-anafilaksi-dakikalar/ Blog Tue, 28 Jul 2026 00:00:00 GMT Anafilaksi dakikalar içinde ilerleyen hayati bir tepkidir. Belirtileri, adrenalin oto-enjektörün doğru kullanımı ve yazın artan arı ve gıda riskine karşı hazırlık. https://sakinkal.com/blog/evcil-hayvana-acil-canta/ https://sakinkal.com/blog/evcil-hayvana-acil-canta/ Blog Sat, 25 Jul 2026 00:00:00 GMT Tahliye anında evcil hayvanını geride bırakmamak için önceden hazırlık şart. Üç günlük mama ve su, taşıma kabı, tasma, aşı kayıtları ve fotoğraf neden gerekli. https://sakinkal.com/blog/yaslilari-sicaga-karsi-koru/ https://sakinkal.com/blog/yaslilari-sicaga-karsi-koru/ Blog Wed, 22 Jul 2026 00:00:00 GMT Yaşlılar sıcaktan hızlı etkilenir ve susamayı az hisseder. Sıcak dalgasında günde birkaç arama, su hatırlatma ve serin oda; sıcak çarpması belirtisinde ne yapmalı. https://sakinkal.com/blog/kalp-krizi-mi-panik-mi/ https://sakinkal.com/blog/kalp-krizi-mi-panik-mi/ Blog Sun, 19 Jul 2026 00:00:00 GMT Göğüs ağrısı her zaman kalp değildir; ama her panik de masum değildir. İkisini ayırmaya yarayan işaretler ve şüphede neden beklemeden 112'yi aramak gerektiği. https://sakinkal.com/blog/su-deposunu-yazin-tazele/ https://sakinkal.com/blog/su-deposunu-yazin-tazele/ Blog Thu, 16 Jul 2026 00:00:00 GMT Yazın su tüketimin artar ve evdeki su stoğu daha çabuk eskir. Kişi başı kaç litre gerekir, ne sıklıkta tazelenir, serin ve karanlıkta nasıl saklanır. https://sakinkal.com/blog/ilk-yardim-kursu-en-yuksek-getiri/ https://sakinkal.com/blog/ilk-yardim-kursu-en-yuksek-getiri/ Blog Mon, 13 Jul 2026 00:00:00 GMT Raf dolusu malzeme değil, beceri kurtarır. Bir günlük sertifikalı ilk yardım kursu neden en yüksek getirili hazırlıktır; kime, nereden ve neden gerekli. https://sakinkal.com/blog/kalabalikta-izdihamdan-korun/ https://sakinkal.com/blog/kalabalikta-izdihamdan-korun/ Blog Fri, 10 Jul 2026 00:00:00 GMT Yaz konserleri ve festivalleri keyiflidir; ama büyük kalabalıkta asıl tehlike çoğu zaman sahne değil, hareket eden insan denizidir. Birkaç sade alışkanlık seni güvende tutar. https://sakinkal.com/blog/sicakta-aracta-cocuk-ve-hayvan/ https://sakinkal.com/blog/sicakta-aracta-cocuk-ve-hayvan/ Blog Tue, 07 Jul 2026 00:00:00 GMT Park hâlindeki bir araç, ılık bir günde bile dakikalar içinde fırına döner. 'Sadece iki dakika' diye düşünülen o an, bir çocuk ya da hayvan için ölümcül olabilir. https://sakinkal.com/blog/mangal-keyfi-yangin-ve-co/ https://sakinkal.com/blog/mangal-keyfi-yangin-ve-co/ Blog Wed, 01 Jul 2026 00:00:00 GMT Yaz akşamlarının mangal keyfi, üç sessiz tehlikeyi de masaya getirir: kaçak tüp, sıçrayan alev ve görünmez karbon monoksit. Keyfi bozmadan üçünü de güvene almak basit. https://sakinkal.com/blog/orman-yangini-mevsimi-kivilcim/ https://sakinkal.com/blog/orman-yangini-mevsimi-kivilcim/ Blog Wed, 01 Jul 2026 00:00:00 GMT Yaz orman yangınlarının büyük çoğunluğu insan kaynaklıdır; yani çoğu önlenebilir. Bir cam kırığı, bir izmarit ya da bir kıvılcım yetiyor. Kıvılcımı çıkarmamak senin elinde. https://sakinkal.com/blog/telefon-sarji-krizde-nasil-uzar/ https://sakinkal.com/blog/telefon-sarji-krizde-nasil-uzar/ Blog Sun, 28 Jun 2026 00:00:00 GMT Deprem ya da kesinti anında telefonun normalden çok daha hızlı biter; suç senin değil, zayıf şebekenin. Birkaç ayarla aynı pili saatlerce uzatmanın yolu burada. https://sakinkal.com/blog/komsunu-tanimak-bir-hazirlik/ https://sakinkal.com/blog/komsunu-tanimak-bir-hazirlik/ Blog Thu, 25 Jun 2026 00:00:00 GMT Deprem ya da büyük bir kriz anında ilk yardım eden ekip değil, yan kapındaki komşundur. En ucuz ve en güçlü hazırlık aslında bir merhabayla başlar. https://sakinkal.com/blog/suda-bogulma-sessizdir/ https://sakinkal.com/blog/suda-bogulma-sessizdir/ Blog Mon, 22 Jun 2026 00:00:00 GMT Filmlerdeki gibi bağırıp el sallayan boğulan kişi neredeyse yoktur; gerçek boğulma sessiz ve hızlıdır. Sezonun başında bilmen gereken belirtiler ve gözetim kuralı. https://sakinkal.com/blog/cocuga-112-yi-oyunla-ogret/ https://sakinkal.com/blog/cocuga-112-yi-oyunla-ogret/ Blog Fri, 19 Jun 2026 00:00:00 GMT Acil bir anda yanında bir yetişkin olmayabilir. Çocuğunun 112'yi nasıl, ne zaman arayacağını korkutmadan, oyunla öğrenmesi mümkün. Yaşa uygun, tekrarlı ve sakin bir yöntem. https://sakinkal.com/blog/powerbanki-dogru-sectin-mi/ https://sakinkal.com/blog/powerbanki-dogru-sectin-mi/ Blog Tue, 16 Jun 2026 00:00:00 GMT Çekmecedeki powerbank telefonunu tam dolduramıyorsa, ihtiyaç anında seni yarı yolda bırakabilir. Kapasite, çıkış gücü ve doluluk: üç dakikada yapabileceğin sade bir kontrol. https://sakinkal.com/blog/elektrik-kesilince-ilk-yapilacaklar/ https://sakinkal.com/blog/elektrik-kesilince-ilk-yapilacaklar/ Blog Sat, 13 Jun 2026 00:00:00 GMT Yaz kesintileri sık ve uzun olabilir. İlk dakikalarda doğru birkaç hamle, hem gıdanı hem telefonunu hem de sinirini korur. Karanlıkta panik yerine bir plan. https://sakinkal.com/blog/cantani-kapinin-yanina-koy/ https://sakinkal.com/blog/cantani-kapinin-yanina-koy/ Blog Wed, 10 Jun 2026 00:00:00 GMT En iyi hazırlanmış çanta bile, ulaşamadığın yerde işe yaramaz. Çantanın yeri, acil anda onu kapıp kapamayacağını belirler. Neden kapının yanı? Cevap çok basit. https://sakinkal.com/blog/arabada-her-zaman-bulunmasi-gerekenler/ https://sakinkal.com/blog/arabada-her-zaman-bulunmasi-gerekenler/ Blog Sun, 07 Jun 2026 00:00:00 GMT Yaz yolculuğu uzar, sıcak basar, telefon biter. Arabanda sürekli duran küçük bir kit, yolda kalmayı sorun olmaktan çıkarır. Bagajda olması gereken birkaç temel şey. https://sakinkal.com/blog/tatile-cikmadan-evi-hazirla/ https://sakinkal.com/blog/tatile-cikmadan-evi-hazirla/ Blog Thu, 04 Jun 2026 00:00:00 GMT Tatil keyfi, arkanda bıraktığın evin güvenli olmasıyla başlar. Çıkmadan önce vana, priz ve su; gittiğin yerde yerel acil bilgisi. Beş dakikalık kontrolle yola çık. https://sakinkal.com/blog/hazirliga-bugun-basla-ilk-15-dakika/ https://sakinkal.com/blog/hazirliga-bugun-basla-ilk-15-dakika/ Blog Mon, 01 Jun 2026 00:00:00 GMT Hazırlık koca bir liste gibi görünüyorsa hiç başlamazsın. Oysa bugün ayıracağın 15 dakika, seni dünden daha hazırlıklı kılar. İlk somut adım nedir, onu konuşalım. https://sakinkal.com/blog/hazirlikta-5-yaygin-hata/ https://sakinkal.com/blog/hazirlikta-5-yaygin-hata/ Blog Sun, 31 May 2026 00:00:00 GMT İyi niyetle başlanan hazırlık çoğu zaman aynı beş hatada takılır: riski yok saymak, çantayı kurup unutmak, yanlış refleksler, sıfır beceri ve yazılmamış plan. Hangisini yapıyorsun? https://sakinkal.com/afet-acil-durum/acil-durum-hazirligina-nereden-baslamalisin/ https://sakinkal.com/afet-acil-durum/acil-durum-hazirligina-nereden-baslamalisin/ Rehber Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT Her krizde işe yarayan temel akış: riskini tanı, planını yap, çantanı hazırla, buluşma noktanı belirle. Bugün 15 dakikada başla. **İpucu —** Riskini tahminle değil, somut bilgiyle belirle: AFAD'ın deprem tehlike haritası ve belediyenden öğreneceğin sel/heyelan durumu, bölgenin gerçek önceliklerini gösterir. 1. Bir kâğıda bölgenin en olası **üç riskini** yaz. Türkiye'nin büyük bölümünde ilk sırada **deprem** vardır. 2. Her risk için tek soruyu yanıtla: "Bu olursa ilk 15 dakikada ne yaparım?" 3. Ortak çıkan ihtiyaçları işaretle. Su, ışık, ilk yardım ve iletişim neredeyse her senaryoda aynıdır — hazırlığının çekirdeği budur. > Farklı krizlerin çözümü büyük ölçüde örtüşür. Bir kez temel hazırlığı kurduğunda, çoğu senaryoyu aynı anda karşılamış olursun. ## 2. Planını tek sayfaya sığdır Akılda kalmayan plan, plan değildir. Tek sayfaya şunları yaz, bir kopyasını çantana koy, bir kopyasını buzdolabına asın: - **Buluşma noktaları:** Biri evin hemen yakınında, biri mahalle dışında (örneğin tanıdık bir meydan veya akraba evi). - **Ortak kişi:** Şehir dışında yaşayan, herkesin arayacağı tek kişi. Yerel hatlar kilitlense de uzak bağlantı çoğu zaman çalışır. - **Kapatma noktaları:** Gaz, elektrik ve su vanalarının yeri. Nasıl kapatıldığını bir kez dene. - **Acil numara:** Türkiye'de tüm acil çağrılar için **112**. > **İpucu —** Tek sayfalık planın bir fotoğrafını herkesin telefonuna kaydet. Şebeke çökse bile fotoğraf çevrimdışı açılır; kâğıt yanında değilken bu kopya işe yarar. ## 3. Çantanı katmanlı kur Tek seferde mükemmel çanta hazırlamaya çalışma; katman katman ilerle. Önce çekirdeği topla, eksikleri zamanla tamamla: - **Su:** Kişi başı günde en az 3 litre. 72 saat için kişi başı yaklaşık 9 litre hedefle. - **Gıda:** Pişirme gerektirmeyen, dayanıklı yiyecek (konserve, kuruyemiş, enerji barı). - **Işık ve enerji:** El feneri, yedek pil, dolu bir **powerbank**. - **İlk yardım:** Temel bir kit ve düzenli kullandığın ilaçların birkaç günlüğü. - **Belgeler:** Kimlik, tapu/kira, sigorta ve sağlık bilgilerinin kopyaları — su geçirmez bir poşette. - **Isınma ve hijyen:** İzolasyon battaniyesi, ıslak mendil, küçük bir hijyen seti. > **İpucu —** Suyu birkaç büyük bidonda topla ve üstüne tazeleme tarihini yaz. Altı ayda bir döndürmek, "acaba hâlâ içilir mi" tereddüdünü ortadan kaldırır. Detaylı kurulum için ev çantası rehberine geçeceğiz; şimdilik çekirdeği bir araya getir ve çantayı kapının yanında tut. ## 4. Buluşma ve iletişim disiplini Kriz anında aileler en çok birbirini bulmakta zorlanır. Önceden basit bir disiplin belirle: - Şebeke yoğunsa **arama yapma, SMS at.** Kısa mesaj, dolu hatta bile çoğu zaman geçer. - İlk mesajın tek işlevi olsun: "İyiyim. Buluşma noktası 2'deyim." - Çocuklar ve birlikte yaşadığın herkes ortak kişinin numarasını ezbere ya da yazılı bilsin. ## Kontrol listesi - [ ] Bölgenin en olası üç riskini yazdım. - [ ] Biri yakın, biri uzak iki buluşma noktası belirledim. - [ ] Şehir dışından bir ortak kişi seçtim ve numarasını paylaştım. - [ ] Gaz, elektrik ve su vanalarının yerini biliyorum. - [ ] 72 saatlik çantanın çekirdeğini topladım ve kapının yanına koydum. - [ ] Planı tek sayfaya yazıp görünür bir yere astım. ## Sık yapılan hatalar - **Her şeyi aynı anda yapmaya çalışmak.** Hazırlık bir alışkanlıktır, tek günlük proje değil. Çekirdekten başla. - **Çantayı dolaba kaldırmak.** Ulaşamadığın çanta işe yaramaz; kapıya yakın tut. - **Planı sadece kafada tutmak.** Stres altında en basit detayı bile unutursun; yaz. - **Suyu eksik bırakmak.** En sık eksik kalan ama en kritik kalem sudur. ## Kime göre uyarla - **Çocuklu aileler:** Buluşma noktasını oyun gibi öğret; çocuk ortak kişinin adını ve "iyiyim" mesajını bilsin. - **Yaşlı veya engelli bireyler:** İlaç, gözlük, işitme cihazı pili ve varsa yedek tıbbi ekipmanı çantanın görünür bir gözünde tut. - **Evcil hayvan sahipleri:** Mama, su kabı, tasma ve aşı kartı kopyasını da listene ekle. - **Tek yaşayanlar:** Ortak kişin bir komşu veya yakın arkadaş olabilir; planını paylaştığın biri mutlaka olsun. ## Sık sorulanlar ### Hazırlığa nereden başlamalıyım? Alışverişten değil, **riskinden**. Yaşadığın bölgede en olası üç krizi yaz (deprem, sel, uzun elektrik kesintisi gibi), sonra planını kur, malzemeyi en son tamamla. ### Ne kadar zaman ayırmam gerekir? Başlamak için 15 dakika yeter. Bir buluşma noktası belirlemek, iletişim planını yazmak ve çantanın çekirdeğini kurmak bugün yapılabilir. ### Neden önce malzeme almamalıyım? Çoğu kişi en heyecanlı adımdan — alışverişten — başlar ve yarım bırakır. Kriz anının ilk dakikalarında düşünecek vaktin olmaz; yalnızca **önceden verdiğin kararları** uygularsın. Karar plandan, plan da riskten çıkar. ## Sonraki adım Çekirdek planın hazır. Şimdi çantayı eksiksiz kur: [Evde 72 saat: temel acil durum kiti](/ev-arac/evde-72-saat-acil-durum-kiti/). Ardından herkesin rolünü netleştirmek için [aile acil durum planı](/aile-toplum/aile-acil-durum-plani/) rehberine bak. Türkiye'nin en öncelikli riski için: [deprem anında ne yapmalısın](/afet-acil-durum/deprem-aninda-ne-yapmalisin/). Bugün elindeki on beş dakikayla nereden başlayacağını [hazırlığa bugün başla: ilk 15 dakikada ne yaparsın](/blog/hazirliga-bugun-basla-ilk-15-dakika/) gösterir. ## Kaynaklar - [AFAD — Bilgilen, Planla, Hazırlan (PDF)](https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/3371/xfiles/bilgilenplanlahazirlan.pdf) - [Türk Kızılay — Afet Yönetimi](https://www.kizilay.org.tr/neler-yapiyoruz/afet-yonetimi) - [Ready.gov — Make a Plan (FEMA)](https://www.ready.gov/plan)]]> https://sakinkal.com/afet-acil-durum/alti-ayda-bir-canta-stok-bakimi/ https://sakinkal.com/afet-acil-durum/alti-ayda-bir-canta-stok-bakimi/ Rehber Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT Hazırlık bir kez kurulup unutulmaz; yaşayan bir sistemdir. 6 ayda bir su/gıda/ilaç tarihlerini, pilleri, powerbank şarjını ve belge güncelliğini kontrol et. Mevsim ve hane değişimlerine göre güncelle. **İpucu —** Bakım gününü yıl içinde sabit iki tarihe bağla: saatlerin değiştiği ilkbahar ve sonbahar hafta sonu. "Saati ileri/geri al, çantayı kontrol et" tek refleks olur ve unutma şansın düşer. ## 6 ayda bir kontrol 1. **Su:** Tarihleri kontrol et, gerekiyorsa tazele; depo temizliği. 2. **Gıda:** Son kullanmayı kontrol; yaklaşanları tüket, yenisini al (FIFO). 3. **İlaç:** Son kullanma + doz/ihtiyaç değişimi; reçeteli ilaç stoğu ([ilaç yönetimi](/saglik/ilac-yonetimi-ve-yedekleme/)). 4. **Enerji:** Pilleri kontrol et (akıtan pili at), powerbank'i **şarj et**, fener/radyoyu çalıştır. 5. **Belgeler:** Kimlik/poliçe/iletişim kartı güncel mi; [dijital yedeği](/altyapi/belge-tarama-arsivleme/) tazele. 6. **Kıyafet/ekipman:** Çocuğun bedeni, mevsim; çadır/battaniye durumu. 7. **Plan:** Numaralar, buluşma noktası, ortak kişi hâlâ geçerli mi. ## Ne zaman ekstra güncelleme? - **Mevsim geçişi:** [Mevsim geçişi hazırlık](/listeler/mevsim-gecisi-hazirlik/) (kış/yaz donanımı). - **Hane değişimi:** Yeni bebek, yaşlı/hasta birey, yeni evcil hayvan, yeni ilaç. - **Taşınma:** [Yeni eve taşınınca kurulum](/listeler/yeni-eve-tasininca-kurulum/) (vanalar, çıkış, komşu, toplanma alanı). > **İpucu —** Alkali pilleri cihazların içinde değil, ayrı bir poşette sakla. Cihaz içinde unutulan pil aylar içinde akıtıp feneri ya da radyoyu kalıcı bozar; pili lazım olduğunda tak. ## Sık hatalar - Bakımı **takvime bağlamamak** (unutulur). - Tüketileni **yerine koymamak.** - Powerbank/pilleri **kontrol etmemek.** - Çocuk/ilaç/iletişim **değişimini** kit'e yansıtmamak. ## Kime göre uyarla - **Bebekli/çocuklu:** Beden ve doz hızlı değişir; aralığı kısalt. - **Kronik hasta:** İlaç ve cihaz kontrolü öncelikli ([kronik hastalıkta acil plan](/saglik/kronik-hastalik-acil-plan/)). > **İpucu —** Powerbank ay boyunca kendiliğinden boşalır; bakımda doluluğunu yarıya kadar düştüyse tamamla. Yıllarca tam dolu ya da tam boş bekleyen powerbank kapasitesini hızla kaybeder, kriz günü işe yaramaz. ## Sonraki adım Denetim listesi için [6 aylık hazırlık bakım denetimi](/listeler/alti-aylik-bakim-denetimi/); aile provası için [yıllık aile afet tatbikatı](/aile-toplum/yillik-aile-afet-tatbikati/). ## Sık sorulanlar ### Acil durum çantası ne sıklıkla kontrol edilmeli? 6 ayda bir yeter. Bakım gününü yılda sabit iki tarihe bağla: saatlerin değiştiği ilkbahar ve sonbahar hafta sonu. "Saati ileri/geri al, çantayı kontrol et" tek refleks olduğunda unutma şansın düşer. ### Çantada tam olarak neyi kontrol etmeliyim? Yedi başlık: su tarihleri ve depo temizliği, gıdanın son kullanma tarihi, ilaç ve doz değişimi, piller ile powerbank şarjı, belgelerin güncelliği, kıyafet ve ekipmanın bedeni/mevsimi, planındaki numara ve buluşma noktası. Son kullanmaya yaklaşanı tüket, yenisini al. ### Pilleri ve powerbank'i nasıl saklamalıyım? Alkali pilleri cihazların içinde değil ayrı bir poşette sakla; cihaz içinde unutulan pil aylar içinde akıtıp feneri ya da radyoyu kalıcı bozar. Powerbank ay boyunca kendiliğinden boşalır — bakımda doluluğu yarıya düştüyse tamamla, çünkü yıllarca tam dolu ya da tam boş bekleyen powerbank kapasitesini hızla kaybeder. ## Kaynaklar - [AFAD — Afet Çantası Bilgilendirme Afişi (PDF)](https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/e_Kutuphane/Afisler_Brosurler/Sivil_Savunma/Afisler/13_afad_bilgilendirme_afisleri_tr_afet_cantasi_info_.pdf) - [Ready.gov — Maintaining Your Kit](https://www.ready.gov/kit) - [Türk Kızılay — Afet Yönetimi](https://www.kizilay.org.tr/neler-yapiyoruz/afet-yonetimi)]]> https://sakinkal.com/afet-acil-durum/ani-sel-flash-flood/ https://sakinkal.com/afet-acil-durum/ani-sel-flash-flood/ Rehber Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT Ani sel az yağışta bile dakikalar içinde gelir. Hemen yüksek yere çık, dere yatağı ve alt geçitten uzak dur, suya girme. Uyarıları (MGM/AFAD) ciddiye al. **İpucu —** Dere yatağında kamp ya da piknik yapacaksan suyun bulanıklaşması, sesinin artması ya da dalların sürüklenmesi ilk uyarıdır. Bu işaretleri görür görmez yukarıya tırman; suyun seni geçeceği seviyeye gelmesi birkaç dakika sürer. ## Ne yaparsın 1. **Yüksek yere çık:** Üst kat, yüksek zemin, tepe. Bodrum ve zemini terk et. 2. **Riskli yerlerden uzaklaş:** Dere yatağı, köprü altı, **su birikmiş alt geçit**, çukur. 3. **Suya girme:** 15 cm akan su seni düşürür; aracını sürükler. 4. Yetkili **tahliye** derse hemen uy. 5. Telefonun varsa **uyarıları** ve resmi yönlendirmeleri takip et. ## Önceden - Bölgenin **sel/dere taşkın** riskini öğren; dere kenarı ve bodrum en risklisi. - **MGM uyarılarını** (sarı/turuncu/kırmızı) takip et; [acil çantanı](/ev-arac/evde-72-saat-acil-durum-kiti/) hazır tut. > **İpucu —** Telefonunda yağış radarını aç; bulunduğun konumun yukarısındaki havzada koyu kırmızı bir yağış hücresi görüyorsan, gökyüzü sende açık olsa bile dere yatağından uzaklaş. Riski yukarıdaki yağış belirler, senin üstündeki gökyüzü değil. ## Yapma - Suyun yükselişini izlemek için beklemek. - Su birikmiş alt geçitten/köprüden geçmek. - "Az su, geçerim" demek. > **İpucu —** Gece sağanağında uyumadan önce telefonunu sessizden çıkar ve şarjda tut. Ani sel uyarıları çoğunlukla gece geldiğinde insanları uyurken yakalar; sesli uyarıyı duymak tahliye için sana o birkaç kritik dakikayı kazandırır. ## Sonraki adım Genel akış: [sel ve su baskınında ne yaparsın](/afet-acil-durum/sel-su-baskininda-ne-yaparsin/). Araç özel: [araçla sel suyuna girmek](/afet-acil-durum/aracla-sel-suyu/). ## Sık sorulanlar ### Ani selde ilk ne yapmalıyım? Hemen yüksek yere çık — üst kat, yüksek zemin ya da tepe. Bodrumu ve zemin katı terk et. Suyun yükselişini izlemek için beklemek en tehlikeli karardır. ### Kaç santim sel suyu tehlikelidir? 15 santim akan su bir insanı düşürmeye yeter; daha derini aracı sürükler. Ne yürüyerek ne araçla suya gir; su birikmiş alt geçit ve köprüden geçme. ### Gökyüzü açıkken ani sel olur mu? Evet. Riski senin üstündeki gökyüzü değil, yukarıdaki havzaya düşen yağış belirler. Bulunduğun yerde az yağış görsen bile yukarıdaki yağış dereyi dakikalar içinde kabartabilir; bu yüzden dere yatağından uzaklaş. ## Kaynaklar - [AFAD (AFADEM) — Sel](https://www.afad.gov.tr/afadem/sel) - [MGM — Meteorolojik Uyarılar](https://www.mgm.gov.tr/meteouyari/turkiye.aspx) - [Ready.gov — Floods (FEMA)](https://www.ready.gov/floods)]]> https://sakinkal.com/afet-acil-durum/apartman-yuksek-katta-hazirlik/ https://sakinkal.com/afet-acil-durum/apartman-yuksek-katta-hazirlik/ Rehber Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT Apartman ve yüksek katta yaşıyorsan: asansör kullanma, iki kaçış yolunu bil, eşyayı sabitle, ortak alanları boş tut ve komşularla tahliyeyi konuş. Yüksek kat tahliyeyi zorlaştırır; planı önceden kur. **İpucu —** Katından zemine kadar merdiveni bir kez de elektrik yanmadan, telefon fenerini cebe koyup karanlıkta in. Gerçek tahliyede ışıklar kesik olur; basamak sayısını ve dönüşleri ayağınla tanımak, panik anında düşmeni önler. ## Adımlar 1. **Eşya sabitleme.** Kitaplık, dolap, TV, su ısıtıcısı ve avizeyi sabitle ([mobilya sabitleme](/afet-acil-durum/mobilya-ve-esya-sabitleme/)). Yüksek katta devrilme riski artar. 2. **İki kaçış yolu.** Ana merdiven + yangın merdiveni/ikinci çıkış. Karanlıkta gidebilecek kadar **ezberle.** 3. **Asansör kuralı.** Afet/yangında asla kullanma; [yangın kaçış planı](/afet-acil-durum/yangin-kacis-plani/) ve [asansörde mahsur kalmak](/afet-acil-durum/asansorde-mahsur-kalmak/) rehberlerine bak. 4. **Ortak alan disiplini.** Yangın merdivenini, çıkışları ve koridoru **boş** tut; yönetimle bunu konuş. 5. **Komşu planı.** Kırılgan komşuları (yalnız yaşlı, engelli, bebekli) bil; [komşuluk ağı](/aile-toplum/komsuluk-dayanisma-agi-kur/) ve [apartman/site afet planı](/listeler/apartman-site-afet-plani/). 6. **Vanalar.** Daire ve mümkünse bina ana gaz/su/elektrik vana yerini öğren. ## Sık hatalar - Tahliyeyi **asansöre** bağlamak. - Yangın merdivenini **depo** gibi kullanmak/tıkamak. - Tek kaçış yolu bilmek. - Ağır eşyayı **sabitlememek** (yüksek katta risk katlanır). > **İpucu —** Yatağını ya da çalışma koltuğunu pencerenin dibine koyma. Yüksek katta cam, sarsıntıda en çok kırılan yerdir; oturma ve yatma alanını cama bir-iki metre uzakta tutmak ucuz ama etkili bir önlemdir. ## Kime göre uyarla - **Çok yüksek kat:** İniş uzun; fiziksel kapasiteni ve kırılgan bireyleri hesaba kat. - **Yaşlı/engelli komşu:** [Tekerlekli sandalye/hareket kısıtlı tahliye](/aile-toplum/tekerlekli-sandalye-ev-ve-tahliye/) planını birlikte kur. > **İpucu —** Daire numaranı ve kat planını komşunla paylaş; yangın merdiveninin hangi kapıyla açıldığını ve nereye çıktığını birlikte kontrol et. Çok kişi yangın merdivenini ilk kez tahliye sırasında dener ve kapısını kilitli ya da önünü dolu bulur. ## Sonraki adım Ortak/yönetim tarafı için [site ve toplu yaşamda ortak hazırlık](/afet-acil-durum/site-toplu-yasam-ortak-hazirlik/); genel başlangıç [acil durum hazırlığına nereden başlamalısın](/afet-acil-durum/acil-durum-hazirligina-nereden-baslamalisin/). ## Sık sorulanlar ### Yüksek katta deprem daha mı şiddetli hissedilir? Evet. Yüksek katta sarsıntı daha çok hissedilir, tahliye uzar ve asansör devre dışı kalır. Üstelik dış yardım yüksek katlara daha geç ulaşır; bu yüzden hazırlığın ağırlığı eşya sabitleme, kaçış yolu ve komşu dayanışmasındadır. ### Kaç kaçış yolu bilmem gerekir? En az iki: ana merdiven ve yangın merdiveni ya da ikinci çıkış. İkisini de karanlıkta gidebilecek kadar ezberle. Katından zemine kadar bir kez de ışıkları yakmadan, telefon fenerini cebe koyup in — basamakları ve dönüşleri ayağınla tanımak panik anında düşmeni önler. ### Yüksek katta önce hangi hazırlığı yapmalıyım? Eşya sabitlemeyi. Yüksek katta sarsıntı büyüdüğü için devrilen mobilya en büyük iç risktir: kitaplık, dolap, TV, su ısıtıcısı ve avizeyi sabitle. Yatağını ve çalışma koltuğunu da pencerenin dibinden bir-iki metre uzağa çek. ## Kaynaklar - [AFAD — Depreme Karşı Yapısal Olmayan Risklerin Azaltılması (PDF)](https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/3478/xfiles/yapisalolmayanriskler.pdf) - [Ready.gov — Make a Plan](https://www.ready.gov/plan) - [Türk Kızılay — Afet Yönetimi](https://www.kizilay.org.tr/neler-yapiyoruz/afet-yonetimi)]]> https://sakinkal.com/afet-acil-durum/apartmanda-yangin-tahliyesi/ https://sakinkal.com/afet-acil-durum/apartmanda-yangin-tahliyesi/ Rehber Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT Apartmanda yangında: kapıyı ısısıyla yokla, dumanın altından alçalarak ilerle, merdiveni kullan (asansör yok), kapıları arkandan kapat, dışarıda buluş. **İpucu —** Mahsur kaldığında 112'yi aradıktan sonra telefonu kapatma; tam adresini, kat ve daire numaranı, kaç kişi olduğunu net söyle. Ekip seni dışarıdan göremese de hangi pencerede olduğunu bilirse doğrudan sana yönelir. ## Yapma - Asansöre binme (elektrik kesilince tuzak olur). - Eşya toplamak için geri dönme. - Yoğun dumanın içinde dik yürüme. > **İpucu —** Yangında en büyük tehlike alev değil, dumandır; birkaç nefes seni bayıltabilir. Bu yüzden kapı sıcaksa açıp koşmak yerine içeride kalıp kapı altını tıkamak çoğu zaman daha güvenlidir. ## Önceden - Binanın **iki çıkış yolunu** ve yangın merdivenini öğren; ortak alanları boş tut. - Komşularla tahliyeyi ve [kaçış planını](/afet-acil-durum/yangin-kacis-plani/) konuş. > **İpucu —** Evdeki duman dedektörünün test düğmesine ayda bir bas ve sesini duy. Çoğu yangın ölümü duman dedektörü olmayan ya da pili bittiği için susmuş dedektörlü evlerde olur; ses kısıksa pili hemen değiştir. ## Sonraki adım Genel akış: [yangında ne yaparsın](/afet-acil-durum/yanginda-ne-yaparsin/). Kaçış planı çiz: [yangın kaçış planı](/afet-acil-durum/yangin-kacis-plani/). ## Sık sorulanlar ### Apartmanda yangın çıkarsa asansöre binebilir miyim? Hayır. Elektrik kesilince asansör tuzağa döner. Merdiveni kullan ve geçtiğin kapıları arkandan kapat; kapalı kapı yangının ve dumanın yayılmasını yavaşlatır. ### Yangında kapıyı açmadan önce ne yapmalıyım? Kapıyı açmadan elinin tersiyle ısısını yokla. Sıcaksa ya da altından duman geliyorsa açma, başka bir yol ara. Yoğun dumanda dik yürüme; eğilerek, dumanın altından, duvar boyunca ilerle. ### Dairemde mahsur kalırsam ne yapmalıyım? Kapıyı kapat, altındaki boşluğu ıslak bez ya da havluyla tıka. Pencereye geç, bez sallayarak veya ışıkla görünür ol ve 112'yi ara. Aradıktan sonra telefonu kapatma; tam adresini, kat ve daire numaranı, kaç kişi olduğunuzu net söyle. ## Kaynaklar - [AFAD (AFADEM) — Yangın](https://www.afad.gov.tr/afadem/yangin) - [Ready.gov — Home Fires (FEMA)](https://www.ready.gov/home-fires)]]> https://sakinkal.com/afet-acil-durum/aracla-sel-suyu/ https://sakinkal.com/afet-acil-durum/aracla-sel-suyu/ Rehber Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT 30 cm su birçok aracı yüzdürür, 60 cm sürükler. Su birikmiş yoldan geçme; yolu çevir, geri dön. Araç kapılırsa ve su yükseliyorsa aracı bırak. **İpucu —** Önündeki sürücü geçti diye sen de girme. O geçerken su 20 cm'ken sıra sana gelene kadar 40 cm'ye çıkmış olabilir; ani selde su seviyesi dakikalar içinde, hatta araç araç arasında bile değişir. ## Ne yaparsın 1. **Su birikmiş yola girme.** Derinliği gözle ölçemezsin; **yolu çevir.** 2. Özellikle **alt geçit ve köprü altından** geçme. 3. Su aniden yükseldiyse ve araç **henüz hareket etmiyorsa**: emniyetli bir noktaya çık. 4. Araç **suya kapıldıysa** ve su yükseliyorsa: vakit kaybetmeden **kapı/pencereden çık**, aracı bırak, yüksek yere geç. 5. Kapı su basıncından açılmıyorsa **yan camı kır** (ön cam genelde lamine olduğu için kırılması zordur; cam kırıcı bulundur) ve çık. ## Önceden - Araçta küçük bir **cam kırıcı/kemer kesici** bulundur. - Sağanak/uyarı varsa **dere ve alt geçit** rotalarından kaçın; alternatif yol planla. > **İpucu —** Cam kırıcıyı torpidoya ya da bagaja koyma; emniyet kemerine ya da kapı cebine, tek elle uzanacağın yere sabitle. Su basan araçta panikle, gözün görmeyen bir yerde el yordamıyla alet aramaya saniyen olmaz. ## Yapma - "Yavaş geçerim" diye su birikintisine girmek. - Sürüklenen araçta "düzelir" diye beklemek. - Çocukları/yaşlıları araçta bırakıp suya inmek. > **İpucu —** Su yükselirken aracı terk etme kararını camlar suyun altına inmeden ver. Su iç ve dış seviyesi eşitlenene kadar kapı basınçtan açılmaz; en kolay çıkış, su daha alçakken pencereyi açıp dışarı geçmektir. ## Sık sorulanlar ### Kaç santim su aracı sürükler? **30 cm** su birçok aracı yüzdürmeye başlar, **60 cm** su çoğu aracı sürükler. Sel kaynaklı can kayıplarının büyük kısmı araç içinde yaşanır. ### Su birikmiş yoldan geçmeyi deneyebilir miyim? Hayır. Derinliği gözle ölçemezsin; yolun altı oyulmuş ya da rögar kapağı açılmış olabilir ve su bunu gizler. Özellikle alt geçit ve köprü altından geçme — yolu çevir. ### Aracım suya kapıldıysa ne yapmalıyım? Vakit kaybetmeden kapı ya da pencereden çık, aracı bırak ve yüksek yere geç. Kapı su basıncından açılmıyorsa **yan camı** kır; ön cam genelde lamine olduğu için kırılması zordur. ### Araçta ne bulundurmalıyım? Küçük bir **cam kırıcı/kemer kesici** bulundur. Sağanak ya da uyarı varsa dere ve alt geçit rotalarından kaçınıp alternatif yol planla. ## Sonraki adım Genel akış: [sel ve su baskınında ne yaparsın](/afet-acil-durum/sel-su-baskininda-ne-yaparsin/). Araç hazırlığı: [araç acil durum kiti](/ev-arac/arac-acil-durum-kiti/). ## Kaynaklar - [AFAD (AFADEM) — Sel](https://www.afad.gov.tr/afadem/sel) - [Ready.gov — Floods / Turn Around Don't Drown (FEMA)](https://www.ready.gov/floods)]]> https://sakinkal.com/afet-acil-durum/artci-sarsintilar/ https://sakinkal.com/afet-acil-durum/artci-sarsintilar/ Rehber Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT Ana depremden sonra artçılar saatlerce, günlerce, bazen haftalarca sürer ve büyük olabilir. Hasarlı binaya girme, hazır ol, sakin kal. **İpucu —** Gerçek artçıyı kuruntudan ayırmak istersen masanın üstüne yarısına kadar su dolu bir bardak koy. Su titriyorsa sarsıntı gerçektir; sabit duruyorsa hissettiğin şey büyük olasılıkla yorgunluk ve stres kaynaklı. ## Nasıl davranmalı? 1. **Hasarlı yapıya girme.** Eşya almak, kontrol etmek için bile riske atma. 2. Artçı gelirse bulunduğun yerde **çök, kapan, tutun** uygula. 3. **Açık, binalardan ve direklerden uzak** bir alanda kal. 4. Tavandan/duvardan düşebilecek, gevşemiş eşya ve cama yaklaşma. 5. Resmi açıklamaları (AFAD/valilik) takip et; söylentiye değil. > **İpucu —** Açıkta beklerken sırtını duvara değil, geniş açık alana dön ve cephesi sana bakan binalardan en az bir bina yüksekliği kadar uzakta dur. Artçıda en çok cam, sıva ve balkon parçaları aşağı düşer; düşüş bölgesinden çıkmak yaralanma riskini ciddi azaltır. ## Yapma - "Bir şey olmaz" deyip hasarlı binaya geri girme. - Çatlamış duvar/balkon kenarında durma. - Artçıyı küçümseyip dikkatini tamamen dağıtma. > **İpucu —** Telefonunu uçak moduna almak yerine açık bırak ama veriyi kapat; AFAD ve valilik uyarıları SMS olarak gelir ve veri kapalıyken bile ulaşır. Böylece hem bataryanı korur hem de tahliye ya da büyük artçı uyarısını ilk ağızdan alırsın. ## Psikolojik tarafı Sürekli sarsıntı beklentisi yorucudur; uyku ve dikkat bozulabilir. Bu tepkiler normaldir — yönetmek için: [kriz anında zihnini nasıl yönetirsin](/saglik/kriz-aninda-zihnini-yonet/). ## Sık sorulanlar ### Artçı sarsıntılar ne kadar sürer? En yoğun dönem ilk saatler ve ilk günlerdir; sıklık zamanla azalır ama haftalara yayılabilir. Artçılar normaldir ve ana depremin kırdığı fay çevresinde enerji boşalırken oluşur. ### Ana deprem geçtiyse tehlike bitti mi? Hayır. Artçıların çoğu küçüktür ama bazıları yıkıcı olabilir — ve en önemlisi, ana depremde **hasar görmüş bir bina** küçük bir artçıyla bile çökebilir. ### Artçı sırasında ne yapmalıyım? Yine **çök, kapan, tutun**. Hasarlı binaya girme; açık ve güvenli bir alanda kal, gevşek ve asılı eşyadan uzak dur. ### Sürekli yer sallanıyormuş gibi hissediyorum, normal mi? Evet. Ana sarsıntıdan sonra sürekli "yer titriyor mu?" hissi olabilir; bu strese verilen normal bir tepkidir. ## Sonraki adım Deprem sonrası tüm akış: [deprem sonrası ilk 72 saat](/afet-acil-durum/deprem-sonrasi-ilk-72-saat/). Genel: [deprem anında ne yapmalısın](/afet-acil-durum/deprem-aninda-ne-yapmalisin/). ## Kaynaklar - [AFAD — Deprem Öncesi, Anı ve Sonrası Önlemler](https://www.afad.gov.tr/deprem-oncesi-ani-ve-sonrasi-onlemini-al-guvende-kal) - [Ready.gov — Earthquakes (FEMA)](https://www.ready.gov/earthquakes)]]> https://sakinkal.com/afet-acil-durum/asansorde-mahsur-kalmak/ https://sakinkal.com/afet-acil-durum/asansorde-mahsur-kalmak/ Rehber Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT Asansör elektrik kesintisi ya da arızayla durursa: sakin ol, alarm/interkomla yardım çağır, kapıyı zorlama, tavandan çıkmaya kalkma, telefon pilini koru. Asansörde mahsur kalmak korkutucu ama genelde güvenlidir. **İpucu —** Kabinde otururken yere otur ve sırtını duvara yasla; ayakta sıkışıp bayılma riskini azaltır, daha az enerji harcarsın. Bekleme genelde 15-45 dakika sürer; bunu bilmek panik dalgasını baştan kırar. ## Ne yaparsın 1. **Sakinleş.** Derin ve yavaş nefes al; kabinde hava biter korkusu yersizdir, kabinler tamamen sızdırmaz değildir. 2. **Yardım çağır.** **Alarm/interkom** düğmesine bas; çoğu asansörde bu doğrudan yetkiliye bağlanır. Telefonun çekiyorsa bina yönetimi/itfaiye (112) ara, kat ve asansör bilgisini ver. 3. **Kapıyı zorlama.** Kapıyı açmaya, aralıktan çıkmaya **çalışma**; kabin kat arasındaysa düşme/sıkışma riski var. 4. **Tavandan çıkma.** Filmlerdeki gibi tavan kapağından çıkmaya **kalkışma** — en tehlikeli hata. 5. **Pili koru.** Telefonu sürekli kullanma; aralıklı kontrol et, gerekirse fenerini kullan. 6. **Bekle ve haber ver.** Yetkili gelene kadar bekle; içeride başkası varsa birbirinizi sakin tutun. > **İpucu —** Yetkiliyi ararken kapıdaki ya da kabin içindeki asansör kimlik/seri numarasını oku; teknisyen senin hangi kuyuda olduğunu bu numaradan saniyeler içinde bulur. Bu küçük detay, bina yöneticisinin "hangi asansör?" diye uğraşmasını ortadan kaldırır. ## Deprem sırasındaysa Sarsıntı asansördeyken olduysa farklı davran: [asansörde çök-kapan-tutun](/afet-acil-durum/cok-kapan-tutun-asansorde/) — tüm kat düğmelerine bas, açılan ilk katta in. Depremden **sonra** asansör kullanma. ## Yapma - Kapıyı/tavanı **zorlayıp** kendi başına çıkmaya çalışmak. - Panikle bağırıp **pili/enerjiyi** tüketmek. - Kat arası boşluğa **adım atmak.** > **İpucu —** Telefonun çekmiyorsa SMS dene; çok zayıf sinyalde bile arama yapamadığın yerde kısa mesaj iletilebilir. Mesaja kat ve bina adresini yaz, böylece tek satırla hem konumunu hem durumunu bildirmiş olursun. ## Kime göre uyarla - **Klostrofobi/panik eğilimi:** [Nefes ve topraklama](/saglik/panik-aninda-nefes-topraklama/) tekniğini uygula. - **Çocukla:** Onu sakinleştir, oyun/şarkıyla oyala; "güvendeyiz, bekliyoruz" de. - **Tıbbi durumu olan:** İlaç/aciliyet varsa interkom/112'ye **özellikle belirt.** ## Sonraki adım Deprem bağlamı için [asansörde çök-kapan-tutun](/afet-acil-durum/cok-kapan-tutun-asansorde/); apartman hazırlığı için [apartman ve yüksek katta hazırlık](/afet-acil-durum/apartman-yuksek-katta-hazirlik/). ## Sık sorulanlar ### Asansörde mahsur kalırsam ne yapmalıyım? Önce sakinleş ve nefesini yavaşlat. Alarm/interkom düğmesine bas; çoğu asansörde bu doğrudan yetkiliye bağlanır. Telefonun çekiyorsa bina yönetimini ya da 112'yi ara, kat ve asansör bilgisini ver, sonra bekle. ### Kabinden kendi başıma çıkmayı denemeli miyim? Hayır. Mahsur kalanların başına gelen kazaların çoğu, kabinden kendi başına çıkmaya çalışırken olur. Kapıyı zorlama, aralıktan çıkmaya kalkma, tavan kapağını deneme; kabin kat arasındaysa düşme ve sıkışma riski vardır. ### Asansörde havasız kalır mıyım? Hayır, kabinler tamamen sızdırmaz değildir; hava biteceği korkusu yersizdir. Kabin güvenlik frenleri ve halatlarıyla düşmeyecek şekilde tasarlanır. Bekleme genelde 15-45 dakika sürer; yere oturup sırtını duvara yaslamak enerjini korur. ## Kaynaklar - [AFAD (AFADEM) — Deprem](https://www.afad.gov.tr/afadem/deprem) - [Ready.gov — Power Outages](https://www.ready.gov/power-outages) - [Türk Kızılay — Afet Yönetimi](https://www.kizilay.org.tr/neler-yapiyoruz/afet-yonetimi)]]> https://sakinkal.com/afet-acil-durum/binanin-deprem-riski/ https://sakinkal.com/afet-acil-durum/binanin-deprem-riski/ Rehber Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT Kolon, çatlak, kaçak kat ve zemin gibi işaretler; riskli yapı tespiti ve kentsel dönüşüm. Kesin karar için profesyonel/resmi değerlendirme şart. **Bu rehber bir mühendislik değerlendirmesinin yerini tutmaz.** Binanın gerçek güvenliği ancak > yetkili bir inşaat mühendisi ya da resmi **riskli yapı tespiti** ile belirlenir. Aşağıdakiler > farkındalık içindir; ciddi şüphede mutlaka uzmana ve resmi sürece başvur. ## ⏱️ 30 saniyede - Yapı **yılı ve yönetmeliği** önemlidir; eski yapılar genelde daha risklidir. - **Uyarı işaretleri:** kolonlarda ezilme/çapraz çatlak, eğiklik, kaçak kat, zemin sorunu. - **DASK** zorunludur ama binayı güçlendirmez; sadece hasarı sigortalar. - Şüphe varsa **resmi riskli yapı tespiti** ve gerekirse **kentsel dönüşüm.** - Kesin karar = profesyonel değerlendirme; bu rehber yön gösterir, teşhis koymaz. ## Neden önemli? Depremde can kaybının büyük bölümü yapı çökmesinden olur. Yaşadığın binanın riskini kabaca tanımak, "harekete geçmem gerekir mi?" sorusunu sormanı sağlar. Ama unutma: gözle yapılan kontrol bir başlangıçtır, **karar mühendisindir.** ## Dikkat edilecek işaretler - **Kolon ve kirişler:** Ezilme, betonun dökülüp demirin görünmesi, çapraz (X) çatlaklar ciddi uyarıdır. - **Kaçak/zayıf kat:** Zemin katın dükkâna çevrilip kolonların kaldırılması (yumuşak kat) yüksek risktir. - **Eğiklik/oturma:** Binada görünür eğim, kapı-pencere kasalarında sıkışma. - **Zemin:** Dolgu/dere yatağı zemin, sıvılaşma riski. - **Yapım yılı:** 2000 öncesi ve özellikle eski yönetmelik dönemi yapılar daha dikkat ister. > **İpucu —** Bir çatlağın ciddiyetini anlamanın basit bir yolu yönüdür: yalnız sıvada kalan ince çizgiler genelde kozmetiktir, ama betonu çapraz (X) kesen ya da kolonla kirişin birleştiği köşeden çıkan çatlaklar taşıyıcıyı ilgilendirir. Çapraz ve köşe çatlağı gördüğünde mühendise danışmayı erteleme. ## Ne yapabilirsin? 1. **Bilgi topla:** Yapı ruhsatı, yılı, varsa güçlendirme geçmişi. 2. **Resmi tespit:** Şüphe varsa belediye/Çevre ve Şehircilik üzerinden **riskli yapı tespiti** başlat. 3. **Profesyonel değerlendirme:** Yetkili inşaat mühendisinden yapı değerlendirmesi iste. 4. **Kentsel dönüşüm:** Riskli çıkarsa dönüşüm/güçlendirme seçeneklerini araştır. 5. **DASK'ını yaptır:** Bina riskli de olsa olmasa da zorunludur — bkz. [belgeler, DASK ve afet sonrası başvurular](/ekonomik-hukuki/belgeler-dask-ve-afet-sonrasi-basvurular/). > **İpucu —** Binanın yapım yılını tahmin etmekle uğraşma; e-Devlet üzerinden tapu/yapı kayıt bilgisine ve birçok belediyenin imar arşivinden ruhsat tarihine ulaşabilirsin. 1999 öncesi ruhsat, daha eski deprem yönetmeliğiyle yapıldığı anlamına gelir ve değerlendirmede ilk dikkat edeceğin veridir. ## Sık yanlış bilinenler - **"DASK'ım var, bina güvenli."** DASK sigortadır, güçlendirme değil. - **"Yeni bina = güvenli."** Yapım kalitesi ve zemin de belirleyicidir; ruhsat/denetim önemli. - **"Çatlak varsa hemen yıkılır / hiç önemi yok."** Çatlağın **türü** önemlidir; kararı uzman verir. > **İpucu —** Zemin katta dükkâna çevrilen ve kolon arası açılan yerleri özellikle gözle; üst katlarda dolu duvar varken zemin kat boşaltılmışsa bu "yumuşak kat"tır ve depremde ilk göçen katlardan olur. Kendi binanda alttaki kolonlardan birinin sökülüp sökülmediğini sorman, gözle yapabileceğin en değerli kontroldür. ## Sık sorulanlar ### Binamın güvenli olduğunu gözle anlayabilir miyim? Hayır. Gözle yapılan kontrol bir başlangıçtır; kesin karar mühendisindir. Binanın gerçek güvenliği ancak yetkili bir inşaat mühendisi ya da resmi **riskli yapı tespiti** ile belirlenir. ### Hangi işaretler uyarı sayılır? Kolonlarda ezilme ya da çapraz (X) çatlak, binada görünür eğiklik, kapı-pencere kasalarında sıkışma, zemin katın dükkâna çevrilip kolonların kaldırılması (yumuşak kat) ve dolgu ya da dere yatağı zemin. ### DASK'ım varsa binam güvenli midir? Hayır. DASK bir sigortadır, güçlendirme değildir — binayı depreme dayanıklı hâle getirmez, yalnızca hasarı belli bir limite kadar karşılar. ### Şüphem varsa ne yapmalıyım? Belediye ya da ilgili bakanlık üzerinden **riskli yapı tespiti** başlat ve yetkili bir inşaat mühendisinden değerlendirme iste. Riskli çıkarsa güçlendirme ve kentsel dönüşüm seçeneklerini araştır. ## Sonraki adım Riskini azaltırken evini de hazırla: [mobilya ve eşya sabitleme](/afet-acil-durum/mobilya-ve-esya-sabitleme/). Sarsıntı anı: [deprem anında ne yapmalısın](/afet-acil-durum/deprem-aninda-ne-yapmalisin/). ## Kaynaklar - [AFAD — Yapısal Risklerin Azaltılması ve Güçlendirme (PDF)](https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/3477/xfiles/yapisalriskler.pdf) - [Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı — Yapı İşleri Genel Müdürlüğü](https://yapiisleri.csb.gov.tr/) - [DASK — Teminat ve Kapsamı](https://dask.gov.tr/tr/teminat-ve-kapsami)]]> https://sakinkal.com/afet-acil-durum/bodrum-zemin-sel-korumasi/ https://sakinkal.com/afet-acil-durum/bodrum-zemin-sel-korumasi/ Rehber Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT Bodrum ve zemin sel riskinin en yüksek olduğu yerdir. Değerli/elektrikli eşyayı yükselt, mazgalları temiz tut, çek-valf ve kapak gibi önlemleri düşün. **İpucu —** Kuru havada beş dakika ayır ve bodruma giren tüm boru/kablo deliklerini kontrol et; duvardan geçen elektrik ve tesisat boşlukları, su girişinde sızdırma noktalarının başında gelir. Bu delikleri uygun bir dolgu macunuyla kapatmak, hiçbir pompadan daha ucuz ve kalıcı bir önlemdir. ## Önleyici adımlar 1. **Eşyayı yükselt:** Elektrikli cihaz, kombi, pano, arşiv ve değerli eşyayı zeminden yukarı al; raf/sehpa kullan. 2. **Su yollarını aç:** Bahçe/bina mazgalını, gideri ve yakındaki dere önünü düzenli temizle. 3. **Geri tepmeyi engelle:** Gider hatlarına **çek-valf (non-return valve)** taktırmayı değerlendir. 4. **Giriş bariyeri:** Kapı eşiğine sökülebilir su bariyeri / kum torbası hazır bulundur. 5. **Elektrik:** Bodrum prizlerini ve panoyu mümkünse yükseğe taşı. > **İpucu —** Eşyayı zeminden 10 cm yükseltmek yetmez; yağmur sezonu öncesi son birkaç yılın su basma seviyesini komşulara sor ve değerli eşyayı o seviyenin en az 15 cm üstüne çıkar. Kombi ve elektrik panosu gibi taşınması zor cihazlarda hedefini bu gerçek "su izi" yüksekliğine göre belirle. ## Baskın anında - Güvenliyse **elektriği kes**, gazı kapat. - **Hemen yüksek kata** çık; suyun yükselişini bodrumda izleme. - Sel suyuna **girme**; kirli ve elektrik yüklü olabilir. ## Yapma - Değerli/elektrikli eşyayı bodrum zeminine koymak. - Mazgalları tıkalı bırakmak. - Su basmış bodruma elektrik açıkken inmek. > **İpucu —** Kum torbasını baskın gününe bırakma; ıslandığında çok ağırlaşır ve sel anında doldurmaya kalkmak geç kalır. Bunun yerine sezon başında torbaları yarıya kadar kuru kumla doldurup kapı eşiğine yakın bir yerde hazır beklet, su yaklaşınca yalnız dizmen yeterli olsun. ## Sık sorulanlar ### Bodrum neden en riskli yer? Su her zaman en alçak noktaya akar. Bodrum ve zemin kat hem dışarıdan gelen su baskınına hem de **kanalizasyonun geri tepmesine** açıktır. ### Kalıcı olarak ne yapabilirim? **Çek-valf (geri tepme vanası)** taktır, su geçirmez kapak ve eşik bariyeri kullan. Ayrıca mazgal, gider ve dere önünü açık ve temiz tut. ### Eşyaları nasıl yerleştirmeliyim? Değerli ve özellikle **elektrikli eşyayı yükselt**; zeminde bırakma. Baskın anında güvenliyse elektriği kes ve hemen yüksek kata çık. ## Sonraki adım Genel akış: [sel ve su baskınında ne yaparsın](/afet-acil-durum/sel-su-baskininda-ne-yaparsin/). Sonrası: [sel sonrası güvenli temizlik](/afet-acil-durum/sel-sonrasi-temizlik/). ## Kaynaklar - [AFAD (AFADEM) — Sel](https://www.afad.gov.tr/afadem/sel) - [Ready.gov — Floods (FEMA)](https://www.ready.gov/floods)]]> https://sakinkal.com/afet-acil-durum/bulusma-noktasi-nasil-secilir/ https://sakinkal.com/afet-acil-durum/bulusma-noktasi-nasil-secilir/ Rehber Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT İki buluşma noktası belirle: biri evin hemen yakınında, biri mahalle dışında. Açık, herkesin tarif edebileceği ve güvenli yerler olsun; ailecek paylaş ve dene. **İpucu —** Buluşma noktasına bir de "ne kadar bekleneceği" kuralı ekle; örneğin yakın noktada 30 dakika bekleyip kimse gelmezse uzak noktaya geçilir gibi. Süre belirlenmezse herkes diğerini farklı sürelerle bekler ve aynı yerde hiç karşılaşamayabilirsiniz. ## İyi bir buluşma noktası - **Yakın nokta:** Evin hemen dışında, koşarak ulaşılabilen güvenli bir yer (sokak köşesi, bahçe, park girişi). - **Uzak nokta:** Mahalleye dönülemezse gidilecek; tanıdık bir meydan, akraba evi ya da bilinen bir kamu alanı. - **Özellikler:** Açık, kalabalıkta bulunabilir, binalardan/camdan/direklerden uzak, herkesçe bilinen. > **İpucu —** Nokta seçerken "tarif edilebilir bir nirengi" ara; "park" değil "parkın çeşme yanındaki büyük çınar ağacı" gibi tek ve sabit bir işaret seç. Geniş bir alanda herkesin kafasındaki "park" farklı bir köşe olabilir, ama tek bir ağaçta ya da heykelde herkes aynı yerde buluşur. ## Adımlar 1. Yakın ve uzak iki noktayı **birlikte** seç. 2. Adresleri ve **nasıl tarif edileceğini** herkese öğret. 3. [Aile planına](/aile-toplum/aile-acil-durum-plani/) ve cüzdandaki **iletişim kartına** yaz. 4. Çocuklara oyunla öğret; **bir kez yürüyerek** deneyin. ## Yapma - Tek nokta belirleyip "oraya dönemezsek" planı yapmamak. - Bina dibi / dar sokak gibi riskli yer seçmek. - Aileyle paylaşmadan kendi aklında tutmak. > **İpucu —** Yakın noktayı seçerken evin iki farklı çıkışından da ulaşılabilen bir yer olmasına dikkat et; deprem ya da yangında ana kapı bloke olabilir. Tek çıkışa bağlı bir buluşma yeri, o çıkış kapandığında plansız kalmana yol açar. ## Sonraki adım İletişim ayağı: [şehir dışı ortak kişi planı](/afet-acil-durum/ortak-kisi-iletisim-plani/). Bütünü: [aile acil durum planı](/aile-toplum/aile-acil-durum-plani/). Deprem için: [güvenli toplanma alanı](/afet-acil-durum/guvenli-toplanma-alani/). ## Sık sorulanlar ### Kaç tane buluşma noktası belirlemeliyim? İki. Biri evin hemen yakınında (koşarak ulaşılabilen sokak köşesi, bahçe, park girişi), biri mahalle dışında (tanıdık bir meydan, akraba evi ya da bilinen bir kamu alanı). Herkes aynı anda evde olmayabilir; bazen eve dönmek de mümkün olmaz. ### İyi bir buluşma noktası nasıl olmalı? Açık, kalabalıkta bulunabilir, binalardan, camdan ve direklerden uzak ve herkesçe bilinen bir yer. Nokta seçerken tarif edilebilir tek bir nirengi ara: "park" değil, "parkın çeşme yanındaki büyük çınar ağacı". Yakın noktayı evin iki farklı çıkışından da ulaşılabilecek şekilde seç. ### Buluşma noktasında ne kadar beklenmeli? Süreyi önceden karara bağla; örneğin yakın noktada 30 dakika beklenip kimse gelmezse uzak noktaya geçilir. Süre belirlenmezse herkes diğerini farklı sürelerle bekler ve aynı yerde hiç karşılaşamayabilirsiniz. ## Kaynaklar - [AFAD — Bilgilen, Planla, Hazırlan (PDF)](https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/3371/xfiles/bilgilenplanlahazirlan.pdf) - [Ready.gov — Make a Plan (FEMA)](https://www.ready.gov/plan)]]> https://sakinkal.com/afet-acil-durum/cantayi-nerede-saklamali/ https://sakinkal.com/afet-acil-durum/cantayi-nerede-saklamali/ Rehber Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT Çantanı kapının yanında, 5 saniyede kapıp çıkabileceğin bir yerde tut. Araçta ve işte küçük birer kit bulundur; 6 ayda bir tazele. **İpucu —** Çantanın durduğu yeri telefonundaki bir nottan ya da takvimden değil, evdeki herkesin görebileceği şekilde belirle: kapı yanındaki kancaya tek bir çanta as ve hep o kancada dursun. Yeri her seferinde aynı olduğunda, gece karanlıkta ışığı açmadan bile el yordamıyla bulursun. ## Düzen - **Git-çantası** (sırtta, hafif) ile daha geniş **ev stoğu** ayrımını yap. - Herkesin kendi temel kişisel kiti olsun; ortak stok ayrı. - Çantanın üstüne **içerik + tazeleme tarihi** etiketi. > **İpucu —** Git-çantasını dolduracaksan boş çantayı önce sırtına takıp birkaç dakika yürü. Çoğu kişi çantayı kapasitesinin sonuna kadar doldurur, sonra kriz anında kaldıramayacağını fark eder; yetişkin için yaklaşık 7-9 kiloyu, çocukta vücut ağırlığının en fazla yüzde 10-15'ini geçmemeye çalış. ## Tazeleme - **6 ayda bir** su, gıda, ilaç ve pil tarihlerini kontrol et; eksiği tamamla. - Mevsim geçişiyle (kış/yaz) hatırlatıcı kur. > **İpucu —** Tazeleme gününü, saatini zaten geri alacağın bir güne bağla: yaz saati uygulaması olan ülkelerde saatleri ileri/geri aldığın gün gibi yılda iki sabit tarihe denk getir. Böyle sabit bir çıpaya bağladığında "ne zamandı" diye düşünmez, hatırlatıcıya da bağımlı kalmazsın. ## Yapma - Çantayı zor ulaşılan/kilitli yere koymak. - Tek çantayı tüm evin tek umudu yapmak (araç/iş kopyası düşün). - Tazelemeyi unutmak. ## Sonraki adım Çanta içeriği: [evde 72 saat acil durum kiti](/ev-arac/evde-72-saat-acil-durum-kiti/). Tahliye kararı: [tahliye mi, sığınmak mı](/afet-acil-durum/tahliye-mi-siginmak-mi/). ## Sık sorulanlar ### Acil durum çantası evde nerede saklanmalı? Çıkış kapısına en yakın yerde — antre dolabı ya da kapı yanı — tahliyede 5 saniyede kapıp çıkabileceğin bir noktada. Bodruma ya da dolabın dibine kaldırma; ulaşamadığın çanta işe yaramaz. Kapı yanındaki tek bir kancaya as ki yeri hep aynı olsun ve karanlıkta el yordamıyla bulabilesin. ### Git-çantası kaç kilo olmalı? Yetişkin için yaklaşık 7-9 kiloyu, çocukta vücut ağırlığının en fazla yüzde 10-15'ini geçmemeye çalış. Doldurmadan önce boş çantayı sırtına takıp birkaç dakika yürü; çoğu kişi çantayı sonuna kadar doldurup kriz anında kaldıramayacağını fark eder. ### Tek bir çanta yeter mi? Yetmez. Evdeki git-çantasının yanında araçta ve iş yerinde birer küçük kit bulundur; yatağının yanında da ayakkabı, fener ve düdük dursun. Hanedeki herkes çantanın yerini bilsin ve içeriği 6 ayda bir tazelensin. ## Kaynaklar - [AFAD — Afet Çantası Bilgilendirme Afişi (PDF)](https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/e_Kutuphane/Afisler_Brosurler/Sivil_Savunma/Afisler/13_afad_bilgilendirme_afisleri_tr_afet_cantasi_info_.pdf) - [Ready.gov — Build a Kit (FEMA)](https://www.ready.gov/kit)]]> https://sakinkal.com/afet-acil-durum/cig-riski-daglik-bolge/ https://sakinkal.com/afet-acil-durum/cig-riski-daglik-bolge/ Rehber Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT Dağlık ve karlı arazide çığ farkındalığı: riski artıran koşullar (eğim, taze/çok kar, ani ısınma), uyarıları takip, riskli yamaçtan kaçınma. Çığa kapılırsan tutunma, "yüzme" ve ağzının önünde hava boşluğu. **İpucu —** Çoğu büyük çığ, yağışın ya da fırtınanın hemen ardındaki ilk 24 saatte iner. Yoğun kar yağışından sonra bir-iki gün geçip kar tabakasının oturmasını bekleyebiliyorsan, riskli yamaçların altından geçmeyi o pencerenin dışına bırak. ## Korunma 1. **Uyarıyı takip et.** MGM/AFAD ve yerel çığ uyarılarını izle; "yüksek risk"te riskli bölgeye **girme.** 2. **Riskli yamaçtan kaçın.** Dik açık yamaç yerine sırt çizgisi/ormanlık güvenli güzergâh; kornişlerin altından geçme. 3. **Tek başına gitme.** Grup, bildirilen rota ve dönüş saati; mümkünse rehber/eğitim. 4. **Ekipman ve eğitim:** Dağ/kayak yapıyorsan çığ eğitimi, transiver (arama cihazı), sonda ve kürek + kullanmayı bilmek. > **İpucu —** Açık ve dik bir yamacı geçmen şartsa, grupça aynı anda değil teker teker geç ve aradaki mesafeyi aç. Aynı anda yamaçtaysanız bir çığ herkesi birden alır; teker teker geçtiğinizde gömülmeyen arkadaşların sana hemen yardım edebilir. ## Çığa kapılırsan - **Yana kaç:** Çığ başlarsa akışın **kenarına** doğru hareket et. - **Tutun:** Yakındaki ağaç/kayaya tutunmaya çalış (üst bölgede iken). - **Üstte kal:** Kapılırsan kar içinde **"yüzme" hareketiyle** yüzeyde kalmaya çalış. - **Hava boşluğu:** Kar duracağına yakın, bir kolunla **ağzının-yüzünün önünde boşluk** yarat (nefes için) ve diğer elini **yukarı** uzat (bulunmayı kolaylaştırır). - **Enerjini koru:** Gömülünce gereksiz bağırma; sesini kurtarıcı yaklaşınca kullan. > **İpucu —** Kar tamamen durmadan birkaç saniye önce çığ akışı yavaşlar; tam o an son bir güçle bir kolunu yukarı it. Kar duvar gibi sertleşip katılaştıktan sonra kıpırdayamazsın, bu yüzden hava boşluğunu ve uzanan kolunu kar daha hareketliyken oluşturman gerekir. ## Sık hatalar - Uyarıyı dinlemeden **riskli yamaca** girmek. - **Tek başına** ve habersiz dolaşmak. - Eğitimsiz/ekipmansız çığ bölgesine çıkmak. - Korniş altından/dik açık yamaçtan geçmek. ## Kime göre uyarla - **Dağcı/kayakçı:** Çığ eğitimi ve ekipman **zorunlu**; bu yazı yeterli değildir. - **Dağ köyü sakini:** Yerel çığ güzergâhlarını ve güvenli bölgeleri öğren; yol kapanmasına hazır ol. ## Sonraki adım Soğuk/gömülme sonrası [hipotermi ve donma](/saglik/hipotermi-ve-donma/); dağda yön için [harita ve pusula ile yön bulma](/afet-acil-durum/harita-pusula-yon-bulma/). Kış tatili için dağa çıkıyorsan: [kış tatilinde dağda: çığ ve soğuk](/blog/kis-tatilinde-cig-ve-soguk/). ## Sık sorulanlar ### Çığ riski ne zaman en yüksektir? Yoğun ve taze kar yağışının hemen ardından. Çoğu büyük çığ, yağışın ya da fırtınanın ardındaki ilk 24 saatte iner. Ani ısınma, yağmur ve rüzgârın biriktirdiği kar da riski artırır; dik (yaklaşık 30-45°), açık ve ağaçsız yamaçlar en tehlikelisidir. ### Çığa kapılırsan ne yapmalısın? Çığ başlarsa akışın kenarına doğru hareket et, üst bölgedeysen yakındaki ağaç ya da kayaya tutunmaya çalış. Kapılırsan kar içinde "yüzme" hareketiyle yüzeyde kalmaya uğraş. Kar durmadan hemen önce bir kolunla ağzının önünde hava boşluğu yarat ve diğer elini yukarı uzat. ### Çığ bölgesinde tek başına yürünür mü? Hayır. Grupla git, rotanı ve dönüş saatini birine bildir, mümkünse rehberle çık. Açık ve dik bir yamacı geçmen şartsa grupça değil teker teker geçin ve aradaki mesafeyi açın; aynı anda yamaçtaysanız bir çığ herkesi birden alır. ## Kaynaklar - [MGM — Meteorolojik Uyarılar](https://www.mgm.gov.tr/meteouyari/turkiye.aspx) - [AFAD (AFADEM) — Çığ](https://www.afad.gov.tr/afadem/cig) - [AKUT — Eğitimler](https://www.akut.org.tr/egitimler)]]> https://sakinkal.com/afet-acil-durum/cok-kapan-tutun-aracta/ https://sakinkal.com/afet-acil-durum/cok-kapan-tutun-aracta/ Rehber Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT Araçta deprem: güvenli bir açıklığa çek, dur, kemerli bekle. Köprü, üst geçit, direk ve binalardan uzak dur; sarsıntı bitince dikkatli ilerle. **İpucu —** İlk sarsıntıda direksiyon birden çekildiğini ya da lastik patlamış gibi yalpaladığını hissedebilirsin; bunu lastik arızası sanıp ani fren yapma. Gaz pedalından ayağını yavaşça çek ve aracı kontrollü biçimde yavaşlatarak sağa çek; sert frende arkandakinin sana çarpma riski artar. ## Ne yaparsın 1. Yavaşla, sinyal ver, **güvenli bir açıklığa çek** ve dur. 2. Üst geçit, köprü, viyadük, elektrik direği, ağaç ve bina **altında/yanında durma.** 3. El frenini çek, **kemerini takılı tut**, araçta kal. 4. Sarsıntı bitene kadar bekle; radyoyu açıp resmi anonsları dinle. 5. Bitince çevreyi kontrol et; **hasarlı yol, köprü ve viyadükten geçme**, alternatif rota izle. > **İpucu —** Aracı çektikten sonra kapıları kilitleme ve camı bir parmak aralık bırak. Kilitli kapı sıkışan kapıya dönüşebilir; aralık bıraktığın cam ise hem dışarıdaki sesleri duymanı hem de gerekirse hızlıca dışarı çıkmanı kolaylaştırır. ## Yapma - Sarsıntı sürerken araçtan inip koşma. - Köprü/üst geçit üzerinde ya da altında durma. - Yıkılmış/çatlamış yapıların yanından hızla geçmeye çalışma. > **İpucu —** Sarsıntı bittiğinde tünel ya da alt geçit içindeysen orada bekleme; tavandan parça düşmesi ve su baskını riski yüksektir. Trafik el verdiğince aracı yavaşça açık alana, gökyüzünü gördüğün bir noktaya çıkar. ## Sonraki adım Genel akış: [deprem anında ne yapmalısın](/afet-acil-durum/deprem-aninda-ne-yapmalisin/). Araçta hazırlık: [araç acil durum kiti](/ev-arac/arac-acil-durum-kiti/). ## Sık sorulanlar ### Araç kullanırken deprem olursa ne yapmalıyım? Yavaşla, sinyal ver ve güvenli bir açıklığa çekip dur. El frenini çek, emniyet kemerini takılı tut ve araçta kal. Köprü, üst geçit, viyadük, elektrik direği, ağaç ve binaların altında veya yanında durma. ### Depremde araçtan inmeli miyim? Hayır. Dışarısı düşen cisimler ve trafik nedeniyle daha tehlikelidir; araçta kalmak daha güvenlidir. Sarsıntı sürerken inip koşma, sarsıntı bitene kadar bekle. ### Sarsıntı bitince araçla nasıl ilerlemeliyim? Önce çevreyi kontrol et, sonra dikkatli ilerle. Hasarlı yol, köprü ve viyadükten geçme, alternatif rota izle. Tünel ya da alt geçit içindeysen orada bekleme; tavandan parça düşmesi ve su baskını riski yüksektir, trafik el verdiğince açık alana çık. ## Kaynaklar - [AFAD (AFADEM) — Deprem](https://www.afad.gov.tr/afadem/deprem) - [Ready.gov — Earthquakes (FEMA)](https://www.ready.gov/earthquakes)]]> https://sakinkal.com/afet-acil-durum/cok-kapan-tutun-asansorde/ https://sakinkal.com/afet-acil-durum/cok-kapan-tutun-asansorde/ Rehber Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT Asansörde deprem: tüm kat düğmelerine bas, açılan ilk katta in. Mahsur kalırsan alarma bas, sakin ol, kapıyı zorlama. Depremden sonra asansör kullanma. **İpucu —** Bazı yeni asansörlerde "deprem sensörü" vardır; ilk sarsıntıyı algılayıp en yakın kata gidip kapıyı kendiliğinden açar. Kapı kendi kendine açıldığında bunu arıza sanıp beklemeden hemen in, çünkü o açıklık sana ayrılmış birkaç saniyelik fırsattır. ## Ne yaparsın 1. **Bütün kat düğmelerine bas.** 2. Asansör hangi katta durursa **kapı açılır açılmaz in.** 3. İnemeden sarsıntı şiddetlenirse köşeye çömel, başını ve enseni kollarınla koru. 4. Kapı açılmazsa **alarm/interkom** düğmesine basıp yardım iste; telefonun çekiyorsa haber ver. 5. Sakin kal, nefesini düzenle, **kapıyı kendin açmaya/zorlamaya çalışma** (düşme ve sıkışma riski). ## Yapma - Kapıyı zorla açıp aralıktan çıkmaya çalışma. - Tavandaki kapaktan çıkmaya kalkışma. - Depremden sonra (artçılar için) asansöre binme. > **İpucu —** Mahsur kaldığında telefonun çekmiyorsa bağırarak değil, belli aralıklarla sert bir cisimle kapıya ya da duvara vurarak ses ver. Üç kez vur, biraz bekle, tekrar üç kez vur; bu ritmik vuruş insan sesinden hem daha uzağa gider hem de sesini ve enerjini saatlerce korur. ## Önceden hazırlık - Mümkünse deprem riskli dönemde/binada **merdiveni tercih et.** - Telefonunu dolu tut; mahsur kalma ihtimaline karşı düdük taşımak işe yarar. > **İpucu —** Sık bindiğin asansörün içindeki kabin numarasını ve binadaki acil servis telefonunu telefonuna bir not olarak kaydet. Mahsur kaldığında kurtarma ekibine hangi asansörde olduğunu numarayla söyleyebilmen, doğru kabini bulmalarını ciddi şekilde hızlandırır. ## Sonraki adım Genel akış: [deprem anında ne yapmalısın](/afet-acil-durum/deprem-aninda-ne-yapmalisin/). Diğer mekânlarda çök-kapan-tutun: [yatakta/gece](/afet-acil-durum/cok-kapan-tutun-yatak-odasinda/) ve [araçta](/afet-acil-durum/cok-kapan-tutun-aracta/). ## Sık sorulanlar ### Asansördeyken deprem olursa ne yapmalıyım? Bütün kat düğmelerine bas ve asansör hangi katta durursa kapı açılır açılmaz in. Amaç, sarsıntı asansörü kilitlemeden en kısa sürede açık bir kata geçmektir. Bazı yeni asansörlerde deprem sensörü kapıyı kendiliğinden açar; bunu arıza sanıp bekleme, hemen in. ### Asansörden inemezsem ne yapmalıyım? Köşeye çömel, başını ve enseni kollarınla koru. Kapı açılmazsa alarm/interkom düğmesine basıp yardım iste, telefonun çekiyorsa haber ver. Kapıyı zorlama ve tavandaki kapaktan çıkmaya kalkışma — düşme ve sıkışma riski var. Sesini duyurmak istiyorsan bağırma; belli aralıklarla sert bir cisimle kapıya vur. ### Depremden sonra asansöre binilir mi? Hayır. Artçı sarsıntılar sürerken asansör kullanma, merdiveni tercih et. Deprem riskli bir dönemde ya da binada mümkün olduğunca baştan merdivenden git. ## Kaynaklar - [AFAD (AFADEM) — Deprem](https://www.afad.gov.tr/afadem/deprem) - [Ready.gov — Earthquakes (FEMA)](https://www.ready.gov/earthquakes)]]>