Çök, kapan, tutun: asansördeyken deprem
Asansörde deprem: tüm kat düğmelerine bas, açılan ilk katta in. Mahsur kalırsan alarma bas, sakin ol, kapıyı zorlama. Depremden sonra asansör kullanma.
⏱️ 30 saniyede
- Tüm kat düğmelerine bas, duran ilk katta hemen in.
- İnemediysen köşeye çömel, başını ve enseni koru.
- Mahsur kalırsan: alarm/interkom düğmesine bas, sakin ol, kapıyı zorlama, bekle.
- Depremden sonra asansör kullanma; merdiveni kullan.
Neden hızlı inmek kritik?
Asansör, deprem sırasında elektrik kesilince durabilir veya rayından çıkabilir. Amaç, sarsıntı asansörü kilitlemeden en kısa sürede inip açık bir kata geçmektir.
İpucu — Bazı yeni asansörlerde “deprem sensörü” vardır; ilk sarsıntıyı algılayıp en yakın kata gidip kapıyı kendiliğinden açar. Kapı kendi kendine açıldığında bunu arıza sanıp beklemeden hemen in, çünkü o açıklık sana ayrılmış birkaç saniyelik fırsattır.
Ne yaparsın
- Bütün kat düğmelerine bas.
- Asansör hangi katta durursa kapı açılır açılmaz in.
- İnemeden sarsıntı şiddetlenirse köşeye çömel, başını ve enseni kollarınla koru.
- Kapı açılmazsa alarm/interkom düğmesine basıp yardım iste; telefonun çekiyorsa haber ver.
- Sakin kal, nefesini düzenle, kapıyı kendin açmaya/zorlamaya çalışma (düşme ve sıkışma riski).
Yapma
- Kapıyı zorla açıp aralıktan çıkmaya çalışma.
- Tavandaki kapaktan çıkmaya kalkışma.
- Depremden sonra (artçılar için) asansöre binme.
İpucu — Mahsur kaldığında telefonun çekmiyorsa bağırarak değil, belli aralıklarla sert bir cisimle kapıya ya da duvara vurarak ses ver. Üç kez vur, biraz bekle, tekrar üç kez vur; bu ritmik vuruş insan sesinden hem daha uzağa gider hem de sesini ve enerjini saatlerce korur.
Önceden hazırlık
- Mümkünse deprem riskli dönemde/binada merdiveni tercih et.
- Telefonunu dolu tut; mahsur kalma ihtimaline karşı düdük taşımak işe yarar.
İpucu — Sık bindiğin asansörün içindeki kabin numarasını ve binadaki acil servis telefonunu telefonuna bir not olarak kaydet. Mahsur kaldığında kurtarma ekibine hangi asansörde olduğunu numarayla söyleyebilmen, doğru kabini bulmalarını ciddi şekilde hızlandırır.
Sonraki adım
Genel akış: deprem anında ne yapmalısın. Diğer mekânlarda çök-kapan-tutun: yatakta/gece ve araçta.