Kalp krizi belirtileri ve ilk dakikalar
Göğüste baskı/ağrı, kola-çeneye-sırta yayılma, nefes darlığı, soğuk terleme. Hemen 112; kişiyi yarı oturt ve sakinleştir. Bilinç ve nefes giderse CPR.
Bu içerik profesyonel tıbbi yardımın yerini tutmaz. Kalp krizinden şüpheleniyorsan vakit kaybetmeden 112’yi ara. Erken müdahale hayat kurtarır.
⏱️ 30 saniyede
- Belirti: Göğüste baskı/sıkışma/ağrı (kola, çeneye, sırta yayılabilir), nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı.
- Hemen 112’yi ara — beklemek en büyük hatadır.
- Kişiyi yarı oturur pozisyonda dinlendir, sıkan giysiyi gevşet, sakinleştir.
- Bilinç ve nefes kaybolursa → CPR + AED.
- Aspirin yalnızca 112 operatörü/hekim önerirse ve alerji yoksa.
Belirtileri tanı
- Tipik: Göğüs ortasında baskı/sıkışma hissi; sol kola, çeneye, sırta veya mideye yayılan ağrı.
- Eşlik eden: Nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, ölüm korkusu, halsizlik.
- Atipik (kadın, yaşlı, diyabetli): Belirgin göğüs ağrısı olmadan yorgunluk, çene/sırt ağrısı, nefes darlığı, hazımsızlık hissi. Şüphede yine 112.
İpucu — Göğüs ağrısının 15-20 dakikadan uzun sürmesi ve dinlenmeyle geçmemesi, basit kas ağrısından ayıran en güçlü işarettir. Bir ağrı kendiliğinden bir-iki dakikada gelip geçiyor ve nefes alıp verdikçe değişiyorsa kalp krizi olma olasılığı daha düşüktür; yine de şüphede 112’yi ara.
İlk dakikalar
- 112’yi ara; kalp krizi şüphesini açıkça söyle, adresi net ver.
- Kişiyi yarı oturur (yastıkla desteklenmiş) pozisyonda dinlendir; yürütme, eforu artırma.
- Yaka/kemer gibi sıkan giysiyi gevşet, ortamı havalandır.
- Sakinleştir; panik kalbin yükünü artırır.
- Aspirin: Yalnızca kişide alerji/sakınca yoksa ve 112 operatörü ya da hekim önerirse çiğnetilebilir; kendi başına ilaç verme.
- Bilinç gider, nefes durursa: CPR’a başla, AED varsa kullan.
İpucu — 112’yi ararken telefonu hoparlöre al ve kişinin yanından ayrılma. Operatör adım adım yönlendirme yapacaktır; ayrıca kapı kilidini şimdiden aç ve mümkünse birini sokakta ekibi karşılamaya gönder — ekip binayı ararken kaybedilen 1-2 dakika kritiktir.
Yapma
- “Geçer” deyip beklemek; en kritik kayıp zamandır.
- Kişiyi yürütmek, araca kendi bindirip efor verdirmek (mümkünse 112 ekibini bekle).
- Onayı olmadan kendi başına ilaç vermek.
İpucu — Belirtilerin başladığı saati not et. Hastanede uygulanan damar açma tedavisinin başarısı zamana bağlıdır; “ne zaman başladı?” sorusuna net bir saat verebilmen, ekibin doğru kararı hızlı vermesine yardım eder.
Sonraki adım
Nefes/dolaşım durursa: yetişkinde CPR. İnme ile karışabilir: inme belirtileri.