Bebekte tıkanma (boğulma)

Bu içerik profesyonel tıbbi yardımın yerini tutmaz. Bebekte tıkanma çok hızlı ilerler; 112’yi (yanındakine) arattır ve hemen müdahaleye başla. Beceriyi akredite bir eğitimle pekiştir.

⏱️ 30 saniyede

• Bebek öksürebiliyor/ağlayabiliyorsa karışma, gözle; tam tıkanmada hemen müdahale.
• 5 sırt vuruşu: Yüzükoyun, baş gövdeden aşağıda, kürek kemikleri arasına nazik ama kararlı.
• 5 göğüs itişi: Sırtüstü çevir, iki parmakla göğsün ortasına.
• Bebekte karına bası (Heimlich) YAPILMAZ.
• Tepkisizse: 112 ve bebek CPR’ı.

1. Değerlendir

• Bebek ağlıyor, öksürüyor, nefes alıyorsa kısmi tıkanma: müdahale etme, yakından izle.
• Sesi çıkmıyor, öksüremiyor, rengi değişiyorsa tam tıkanma: hemen başla, 112’yi arattır.

2. 5 sırt vuruşu

1. Bebeği yüzükoyun kolunun üzerine al; başı gövdesinden aşağıda olsun, çenesini destekle.
2. Avuç içinin topuğuyla kürek kemikleri arasına 5 kez nazik ama etkili vur.

İpucu — Sırt vuruşu yaptığın kolu önce dizinin üstüne yasla; bebek havada salınmasın, ön kolunla baş-boyun-gövde tek hat olarak desteklensin. Desteksiz kolda bebeğin başı sallanır ve hem vuruş etkisini kaybeder hem boynunu zorlarsın.

3. 5 göğüs itişi

1. Bebeği sırtüstü çevir (baş yine hafif aşağıda).
2. İki parmağını göğsün ortasına (meme hizasının hemen altı) koy.
3. 5 kez içeri doğru, CPR basısına benzer ama daha kontrollü itiş yap.

4. Tekrarla / tepkisizse

• Cisim çıkana kadar 5 sırt vuruşu + 5 göğüs itişi dönüşümlü sürdür.
• Her turda ağza bak; görünen cismi al (körlemesine arama).

İpucu — Cisim çıkıp bebek rahatlasa bile 112’yi yine de ara ve bebeği kontrol ettir. Göğüs itişleri sonrası iç yaralanma olabileceği gibi, kalan minik parçalar saatler sonra solunum yoluna yerleşip akciğer iltihabına yol açabilir.

• Bebek tepkisizleşirse: 112 (aranmadıysa) ve bebek CPR’ına geç.

Yapma

• Karına bası uygulama (iç organ yaralanması riski — bebekte yasak).
• Kısmi tıkanmada (ağlıyor/öksürüyorken) müdahaleyle öksürüğü bölme.
• Görünmeyen cismi parmakla itme.

İpucu — Tıkanmanın en sık nedeni yutulan küçük cisimlerdir: tıkanmayı yaşamadan önle. Bebeğin eli yetişen yerde 4 cm’den küçük (tuvalet kâğıdı rulosundan geçebilen) hiçbir parça, düğme pil, kapaklı kalem veya bütün üzüm/fındık bırakma.

Sonraki adım

Tepki kesilirse: bebek ve çocukta CPR. Yetişkin/çocuk tıkanması: tıkanma (Heimlich).

Kaynaklar

• Türk Kızılayı — İlk Yardım
• T.C. Sağlık Bakanlığı / 112
• WHO — Basic Emergency Care