Bebek ve çocukta CPR
Bebek (<1 yaş) ve çocukta temel yaşam desteği: derinlik ve teknik yetişkinden farklıdır. Çocuklarda solunum desteği önemlidir; 112 yönlendirir.
Bu içerik profesyonel tıbbi yardımın yerini tutmaz. Acil durumda önce 112’yi ara ve hoparlöre al — operatör seni yönlendirir. Bebek/çocuk CPR’ı en doğru biçimde akredite bir eğitimle (ör. Türk Kızılayı) öğrenilir.
⏱️ 30 saniyede
- Bebek ve çocukta neden çoğu zaman solunum kaynaklıdır; bu yüzden nefes desteği önemlidir.
- Tek kurtarıcıysan önce 5 kurtarıcı nefes, sonra 30 bası : 2 nefes, yaklaşık 2 dakika uygula, sonra 112’yi ara (zaten arayan yoksa).
- Derinlik: göğsün yaklaşık 1/3’ü (bebekte ~4 cm, çocukta ~5 cm), tempo 100-120/dk.
- Bebekte: iki parmak; çocukta: tek (veya iki) el.
1. Kontrol ve çağrı
- Tepki var mı? Bebekte ayak tabanına hafif vur, çocukta omzuna dokun, seslen.
- Nefes yok/normal değilse: yanında biri varsa 112’yi arattır; yalnızsan önce ~2 dakika CPR yap, sonra ara (telefonu hoparlöre al).
2. Teknik — bebek (<1 yaş)
- Sert zemine sırtüstü yatır.
- İki parmağını göğsün ortasına (meme hizasının hemen altı) koy.
- Göğsün yaklaşık 1/3’ü kadar (~4 cm) 100-120/dk tempoda bas.
- Nefes verirken bebeğin ağzını ve burnunu birlikte kapatacak şekilde, yavaş ve nazik üfle (göğüs hafif kalksın).
İpucu — Bebekte nefes verirken üflemeyi göğsün kalkmaya başladığı an kes. Bebek akciğeri çok küçüktür; yetişkindeki gibi dolu bir nefes üflersen hava mideye kaçar, mide şişer ve sonraki basıları zorlaştırır.
3. Teknik — çocuk (1 yaş–ergenlik)
- Tek elinin topuğuyla (büyük çocukta iki el) göğsün ortasına bas.
- Derinlik göğsün ~1/3’ü (~5 cm), tempo 100-120/dk.
- Nefes verirken baş hafif geri, çene yukarı; burnu kapat.
4. Döngü ve AED
- 30 bası : 2 nefes döngüsünü sürdür.
- Pediatrik elektrotlu AED varsa kullan; yoksa yetişkin AED’si çocukta kullanılabilir (cihaz talimatını izle).
- Eğitimli değilsen ve nefes veremiyorsan, sadece basıya devam et — durmaktan iyidir.
İpucu — Bası yaparken her itişten sonra elini/parmaklarını göğüsten kaldırmadan göğsün tam geri yükselmesine izin ver. Göğse yaslanıp kalkmasını engellersen kalp yeniden kanla dolamaz ve basılar boşa gider.
Sık yanlış bilinenler
- “Yetişkinle aynıdır.” Hayır: derinlik daha az, teknik farklı, nefes desteği daha önemli.
- “Bebekte de avuçla basılır.” Bebekte iki parmak kullanılır.
İpucu — Yalnızken telefonu kulağına tutmaya çalışma; ekranda hoparlör tuşuna bas ve telefonu çocuğun yanına koy. Böylece iki elin de serbest kalır ve 112 operatörü sayar gibi tempo tutarken kesintisiz bası yapabilirsin.
Sonraki adım
Yetişkin tekniği: yetişkinde CPR. Bebekte tıkanma (sık karışır): bebekte tıkanma. Temel akış: temel ilk yardım.