3-2-1 yedekleme kuralı pratikte

⏱️ 30 saniyede

• 3 kopya: Orijinal + iki yedek.
• 2 farklı ortam: Ör. bilgisayar/telefon + harici disk/USB.
• 1 kopya uzakta: Bulut ya da başka bir fiziksel konum.
• Ev hasar görürse uzaktaki kopya kurtarır.
• Yedeği düzenli tazele; “yedeğim vardı ama eskiydi” en sık pişmanlık.

Neden 3-2-1?

Tek bir kopya (tek telefon/tek disk) kaybolur, bozulur ya da çalınırsa her şey gider. 3-2-1, farklı arıza türlerine karşı (cihaz arızası, hırsızlık, yangın, sel) aynı anda korur.

Pratikte

1. 3 kopya: Çalıştığın orijinal + en az iki yedek.
2. 2 ortam: Örneğin bilgisayar + harici disk; ya da telefon + USB. Aynı cihazda iki klasör “iki kopya” sayılmaz.
3. 1 uzak: Şifreli bir bulut hesabı veya güvendiğin birinde duran şifreli bir disk. Ev zarar görse de bu kopya güvende.

İpucu — Harici diski sürekli bilgisayara takılı bırakma. Aynı anda hem ana cihaza hem de takılı diske bulaşan bir fidye yazılımı iki kopyayı birden kilitler; yedeği aldıktan sonra diski fişten çek, böylece “çevrimdışı” kalan kopya bu tür saldırıdan etkilenmez.

Ne yedeklenir?

• Kritik belgeler (kimlik, tapu, DASK, sağlık) — bkz. belge tarama ve arşivleme.
• Fotoğraf ve hatıralar.
• Önemli hesap/erişim bilgileri (şifreleri açıkta tutmadan — parola yöneticisi).

İpucu — Telefon yedeği aldıktan sonra fotoğrafların gerçekten bulutta mı yoksa sadece o telefonda mı durduğunu kontrol et. Çoğu galeri uygulaması varsayılan olarak son birkaç bin fotoğrafı cihazda tutar; telefon kaybolursa yedekte sandığın eski hatıralar da kaybolmuş olur.

Yapma

• Her şeyi tek cihaz/tek diskte tutmak.
• Yedeği bir kez alıp yıllarca tazelememek.
• Uzak kopyayı atlamak (yerel afet hepsini siler).

İpucu — Yedeğin işe yaradığını anlamanın tek yolu, ara sıra bir dosyayı yedekten geri açmayı denemektir. Yılda bir kez rastgele bir fotoğrafı ya da belgeyi yedeğinden açıp gör; bozuk ya da yarım kalmış bir yedeği, ihtiyacın olduğu gün değil sakin bir günde fark etmek istersin.

Sonraki adım

Belge tarafı: belge tarama ve çevrimdışı arşivleme. Genel: dijital hazırlık — belge ve veri.

Kaynaklar

• Ready.gov — Safeguard Documents (FEMA)
• AFAD — Afete Hazırlık