Mahalle/apartman telefon ağacı kurma

⏱️ 30 saniyede

• Telefon ağacı: Herkesin herkesi araması yerine, zincirleme haber yayma yöntemi.
• Her kişi belirli birkaç kişiyi arar/yazar; onlar da kendi listesini.
• Tek bir kişi ulaşılamazsa zincir tıkanmasın diye yedek bağlantı koy.
• Şebeke yoğunsa SMS kullan (SMS disiplini).
• Listeyi yazılı ve güncel tut.

Neden telefon ağacı?

Kriz anında “herkes herkesi arasın” dersen hatlar tıkanır, kimisi defalarca aranır, kimisine hiç ulaşılmaz. Telefon ağacı, yükü dağıtarak az aramayla çok kişiye düzenli haber ulaştırır.

Nasıl kurulur?

1. Bir koordinatör belirle. Haberi başlatan kişi (ör. kat temsilcisi).
2. Zinciri kur. Koordinatör 3-4 kişiyi arar; her biri kendi 3-4 kişisini. Böylece birkaç adımda herkes haberdar olur.
3. Yedek bağlantı ekle. Biri ulaşılamazsa, bir sonraki onu atlayıp zinciri sürdürebilsin (herkesin “alternatif” bir araması olsun).
4. Mesaj formatını sabitle. Kısa ve net: “[Kim] – durum – ne yapılacak”. Gereksiz detay zinciri yavaşlatır.
5. SMS’e hazırlıklı ol. Arama gitmezse SMS dene; mesaj kısa olsun.
6. Onay topla. “Haberi aldım” yanıtıyla zincirin tamamlandığını koordinatör görsün.

İpucu — Zinciri kurarken her kişiyi yalnızca komşusuna değil, bir-iki kapı ötedeki birine de bağla. Aynı katın ya da aynı dairenin insanlarını arka arkaya dizersen, o kat tek bir yıkımda komple devre dışı kalınca zincir o noktada tamamen kopar.

Adımlar

1. Komşu listesini ve numaraları topla (kırılgan birey haritasıyla birlikte).
2. Zinciri kâğıda çiz; herkese kendi listesini ver.
3. Yılda bir test ara/yaz — numaralar değişir.
4. Aile iletişim kartına koordinatör numarasını ekle.

İpucu — Yıllık testi rastgele bir gün değil, saatlerin geri/ileri alındığı gün gibi sabit bir tarihe bağla; böylece unutmazsın. Test sırasında bir mesajın baştan sona kaç dakikada herkese ulaştığını ölç; 30 dakikayı geçiyorsa zincir fazla uzun, alt kollara böl.

Sık hatalar

• Zinciri tek kişiye bağlamak (o yoksa kopar).
• Listeyi güncellememek.
• Uzun, dağınık mesaj yollamak.
• Sadece aramaya güvenip SMS seçeneğini düşünmemek.

Kime göre uyarla

• Apartman/site: Kat/blok bazlı alt zincirler.
• Mahalle: Sokak temsilcileri + muhtar bağlantısı.

İpucu — Listeye numaranın yanına o kişinin akıllı telefonu mu yoksa tuşlu telefonu mu kullandığını işaretle. Tuşlu telefonu olan komşuya WhatsApp grubu üzerinden haber gitmez; ona ayrıca düz SMS atılması gerektiğini zincirin baştan bilmesi gerekir.

Sonraki adım

Apartman/site afet planı içine ağacı yerleştir; beceri ve kaynak paylaşım haritasıyla “kimde ne var”ı ekle.

Kaynaklar

• AFAD — Afete Hazır Türkiye
• Türk Kızılayı