Yangın söndürücün var mı, kullanmayı biliyor musun?

Evde bir yangın söndürücü bulundurmak iyi bir adımdır; ama tek başına yetmez. Çünkü çıkan bir yangın, “söndürücü neredeydi, nasıl çalışıyordu?” diye düşünecek vakit bırakmaz. Söndürücünün asıl değeri, doğru tipte olması, bakımlı durması ve onu kullanmayı önceden bilmenle ortaya çıkar. İyi haber: bunların hepsi birkaç dakikalık bir öğrenmedir.

Doğru tip ve bakım

Her yangın aynı söndürücüyle söndürülmez; yanlış tip işe yaramayabilir, hatta durumu kötüleştirir. Mutfakta tencerede başlayan yağ yangınına ise söndürücüden önce başka bir refleks gerekir; bunun için mutfakta yağ yangını: sakın su dökme yazısına bak. Evde genel kullanım için uygun tipi seçmek ve nereye koyacağını bilmek önemlidir. Doğru seçim ve kullanım için yangın söndürücü seçimi ve kullanımı yazısı sana yol gösterir.

Söndürücün varsa, düzenli birkaç kontrolü ihmal etme:

• Basınç göstergesi yeşil bölgede mi? İğne kırmızıdaysa söndürücü iş görmez.
• Yeri belli ve ulaşılır mı? Mutfağa yakın ama ocağın hemen üstünde değil; çıkış yolunu kapatmayan bir nokta.
• Son kullanma ve bakım tarihi geçmiş mi? Tüpün de bir ömrü vardır.
• Tüm aile yerini biliyor mu? Sen evde olmayabilirsin; söndürücü yalnız senin bildiğin bir yerde durmamalı.

PASS: dört hareket

Söndürücüyü kullanmak panik anında akılda kalsın diye dört adıma indirgenmiştir. Türkçesiyle çek–nişan al–bas–süpür:

• Çek: Pimi çek (güvenlik mandalı).
• Nişan al: Aleve değil, yangının dibine nişan al — yakıtın olduğu yere.
• Bas: Kolu sıkıca bas.
• Süpür: Hortumu sağa sola süpürerek tabanı tara.

Bu dört adımı sakince bir kez zihninde canlandırmak, kriz anında elinin ne yapacağını bilmesini sağlar. Söndürücüyü eline alıp ağırlığını ve mandalını tanımak da işe yarar. Bir de yönünü hesaba kat: söndürücüyü kullanırken sırtın çıkışa dönük olsun, alevi değil; böylece duman çoğalırsa geri kaçacak yolun açık kalır.

Söndürücü yetmezse

En önemli kuralı sona saklamadım çünkü en kritiği bu: söndürücü küçük, başlangıç hâlindeki yangınlar içindir. Alev büyüdüyse, oda dumanla dolduysa ya da bir-iki saniyede bastıramıyorsan uğraşma, çık ve 112’yi ara. Eşya yerine konur; sen ve ailen konmaz. Çıkarken kapıları arkanda kapatmak yangını yavaşlatır.

Söndürücü tek başına bir yangın planı değildir; asıl güvence, çalışan bir duman dedektörü ve önceden konuşulmuş bir çıkış yoludur. Dedektörün neden en ucuz koruma olduğunu duman dedektörü: en ucuz hayat sigortası yazısında anlattım. Evdeki hazırlığını bütünüyle gözden geçirmek istersen yangın güvenliği taraması listesi söndürücüden duman dedektörüne kadar her şeyi sıralar.

Bugün söndürücünün basıncına bak, yerini ailene göster ve dört adımı birlikte konuşun. Telaş yok; doğru tipi, doğru yeri ve dört hareketi bilen el, yangının ilk saniyesinde tereddüt etmez.