Kriz anında dolandırıcılık ve sahte yardım
Afet ve kriz sonrası sahte bağış, sahte yardım ve oltalama mesajları artar. Kaynağı doğrula, linke tıklama, acele ettiren taleplere şüpheyle yaklaş.
⏱️ 30 saniyede
- Afet sonrası sahte bağış/yardım ve oltalama (phishing) mesajları artar.
- Kaynağı doğrula: Resmi kurum (AFAD, Kızılay) ve bilinen kanalları kullan.
- Linke tıklama, ekleri açma; acele ettiren/duygu sömüren mesaja şüpheyle bak.
- Kişisel/banka bilgini mesajla/telefonla isteyen kimseye verme.
- Şüpheli durumu resmi makamlara bildir.
Neden kriz anında artar?
Dolandırıcılar kaygı ve aciliyeti kullanır. Afet sonrası insanlar yardım etmek ya da yardım almak için acele eder; sahte bağış kampanyaları, “hesabın risk altında” mesajları ve sahte resmi bildirimler tam bu anda çoğalır.
İpucu — Gelen mesajdaki kısaltılmış linke (bit.ly gibi) tıklamadan, parmağını basılı tutup adresin önizlemesine bak. Kurumun gerçek alan adı yerine rastgele harf-rakam karışımı görüyorsan, mesaj sahtedir.
Korunma
- Bağış: Yalnızca resmi/bilinen kurumların doğrulanmış kanallarından bağış yap; sokakta/mesajda gelen “acil bağış” linkine güvenme.
- Mesaj/e-posta: Tıklamadan önce gönderici ve linki kontrol et; resmi kurumlar şifre/kart bilgisi istemez.
- Aciliyet baskısı: “Hemen, yoksa…” diyen mesaj klasik tuzaktır; durup doğrula.
- Bilgi paylaşımı: Kimlik, şifre, kart, doğrulama kodunu kimseyle paylaşma.
- Doğrula: Şüphede, kurumu kendi resmi numarasından/sitesinden ara/aç.
İpucu — Bağış yapacağın kampanyanın IBAN’ını mesajdan kopyalama; kurumun resmi sitesindeki numarayla harf harf karşılaştır. Tek bir rakam bile değişiyorsa para senin değil, dolandırıcının hesabına gider.
Yapma
- Tanımadığın linke/eke tıklamak.
- Telefonda/mesajda kart veya doğrulama kodu vermek.
- Doğrulamadan “acil” bağış yapmak.
İpucu — Telefonda kendini banka ya da resmi kurum diye tanıtan biri seni arayıp bilgi isterse, kapat ve numarayı kartının arkasındaki resmi hattan sen ara. Gerçek kurum “seni geri aramayalım, bekleyin” demez; aramayı kesmen hiçbir işlemi kaçırmana yol açmaz.
Sonraki adım
Hesap güvenliği: güçlü parola, 2FA. Resmi başvurular: belgeler, DASK ve afet sonrası başvurular.