# Yetişkinde CPR: adım adım

> Nefes almayan yetişkinde temel yaşam desteği: 112, göğsün ortasına dakikada 100-120 tempoda 5-6 cm bası. Eğitimsizsen sadece bası yap.
>
> Kaynak: https://sakinkal.com/saglik/yetiskinde-cpr/
> Yayın: 2026-05-30
> Yazar: https://sakinkal.com/hakkinda/ · Editoryal politika: https://sakinkal.com/editoryal-politika/

> **Bu içerik profesyonel tıbbi yardımın yerini tutmaz.** Acil durumda önce **112**'yi ara. Gerçek beceri akredite bir ilk yardım eğitimiyle (ör. Türk Kızılayı) kazanılır; aşağıdakiler bir hatırlatmadır, eğitim değildir. Emin değilsen 112 operatörü seni adım adım yönlendirir.

## ⏱️ 30 saniyede

- **Bilinç ve nefes yoksa** vakit kaybetme: **112'yi ara** (yanındakine arattır, hoparlöre al).
- **AED varsa** getirt.
- Göğsün **ortasına**, dakikada **100-120** tempoda, **5-6 cm** derinliğinde bas.
- **Eğitimli değilsen sadece göğüs basısı** yap (suni teneffüs şart değil).
- 112 gelene ya da kişi kendine gelene kadar **durma.**

## 1. Güvenlik ve kontrol

1. Ortam güvenli mi? Kendini riske atma.
2. Omzuna dokunup yüksek sesle seslen: "İyi misin?"
3. Yanıt yok ve **nefes yok ya da normal değilse** (sadece ara ara iç çekme normal sayılmaz), CPR'a geç.

## 2. Yardım çağır

- **112'yi hemen ara**; yanında biri varsa o arasın, sen başla.
- Telefonu **hoparlöre** al ki ellerin serbest kalsın.
- **AED (otomatik defibrilatör)** varsa getirt.

> **İpucu —** Etrafta birden çok kişi varsa biri AED'yi getirmeye koşarken sen basıya hemen başla, AED'yi beklemeden. AED'yi getirme görevini de "mavi montlu sen, en yakın AED'yi getir" gibi tek kişiye isimle ver; "biri getirsin" demek genelde kimsenin gitmemesiyle sonuçlanır.

## 3. Göğüs basısı (en kritik kısım)

- Kişiyi **sert bir zemine** sırtüstü yatır.
- İki elini üst üste, göğsün **tam ortasına** (göğüs kemiği) koy.
- **Dakikada 100-120** tempoda, **5-6 cm** derinliğinde bas.
- Her bastırmadan sonra göğsün **tamamen geri yükselmesine** izin ver.
- Basıya **ara verme**; kesintiyi en aza indir.

> **İpucu —** Yardımcın varsa yaklaşık her 2 dakikada bir bası yapan kişiyi değiştirin ve değişimi 5 saniyeden kısa tutun. Yorgun kollar farkında olmadan basıyı sığlaştırır; sırayla yapmak derinliği ve tempoyu yüksek tutmanın en kolay yoludur.

## 4. Suni teneffüs (eğitimliysen)

- Eğitimliysen **30 bası : 2 nefes** uygula (baş geri, çene yukarı, burnu kapat).
- Eğitimli değilsen **sadece basıya** devam et — hiçbir şey yapmamaktan çok daha iyidir.

## 5. AED ve ne zaman durulur

- AED gelince aç; cihaz **sesli talimat** verir, onu izle (yapıştırma elektrot, "dokunmayın" uyarısı).
- Kişi kendine gelene, profesyonel ekip devralana ya da sen tükenene kadar sürdür.

> **İpucu —** AED elektrotlarını yapıştırmadan önce göğüs ıslaksa hızlıca kurula ve aşırı kıllıysa elektrot zaten yapışmıyorsa varsa bir jiletle/tıraş bıçağıyla o bölgeyi kazı. Cihaz nemli ya da çok kıllı deride ritmi düzgün okuyamaz; elektrotların cilde tam temas etmesi şarttır.

## Sık yanlış bilinenler

- **"Eğitimsizsem yapmamalıyım."** Sadece-bası CPR yapmak hayat kurtarır; yanlış olan hiçbir şey yapmamaktır.
- **"Kaburga kırılırsa dururum."** Doğru derinlik bası hayatidir; kararlı devam et.
- **"Nabız arayayım."** Lay kurtarıcı nabız aramaz; bilinç + normal nefes yoksa başla.

## Sık sorulanlar

### Eğitimim yoksa suni teneffüs yapmalı mıyım?

Hayır, eğitimli değilsen **yalnızca göğüs basısı** yap; suni teneffüs şart değildir. Basıyı kesmemek suni teneffüsten daha önemlidir. 112 operatörü telefonda seni adım adım yönlendirir.

### Göğüs basısını hangi tempoda ve ne derinlikte yapmalıyım?

Göğsün tam ortasına, dakikada **100-120** tempoda ve **5-6 cm** derinliğinde bas. Her bastırmadan sonra göğsün tamamen geri yükselmesine izin ver ve basıya ara verme.

### CPR'a ne zaman başlamalıyım?

Kişi seslenmene yanıt vermiyorsa ve **nefes yoksa ya da nefesi normal değilse** başla. Ara ara iç çekme normal nefes sayılmaz. Önce 112'yi ara ya da yanındakine arattır, telefonu hoparlöre al.

### CPR'a ne zaman ara veririm?

112 ekibi devralana ya da kişi kendine gelene kadar durma. Yakında AED (otomatik defibrilatör) varsa getirt ve cihazın sesli yönergelerini izle.

## Sonraki adım

Temel akış: [temel ilk yardım](/saglik/temel-ilk-yardim-ilk-dakikalar/). Bebek/çocuk farkı: [bebek ve çocukta CPR](/saglik/bebek-ve-cocukta-cpr/). En önemlisi: akredite bir uygulamalı eğitim al.

## Kaynaklar

- [Türk Kızılay — Yetişkinler İçin İlk Yardım](https://www.ilkyardim.org.tr/yetiskinler-icin-ilk-yardim.html)
- [Sağlık Bakanlığı — Erişkinlerde TYD Akış Şeması](https://acilafet.saglik.gov.tr/TR-115989/eriskinlerde-temel-yasam-destegi-uygulamasi-akis-semasi-halktan-kurtaricilar-icin)
- [WHO — Basic Emergency Care (2018)](https://www.who.int/publications/i/item/basic-emergency-care-approach-to-the-acutely-ill-and-injured)