# Koma (yan yatış) pozisyonu

> Bilinci kapalı ama normal nefes alan kişide hava yolunu açık tutmak için yan yatış pozisyonu. Nefes yoksa CPR; omurga şüphesinde dikkatli ol.
>
> Kaynak: https://sakinkal.com/saglik/koma-yan-yatis-pozisyonu/
> Yayın: 2026-05-30
> Yazar: https://sakinkal.com/hakkinda/ · Editoryal politika: https://sakinkal.com/editoryal-politika/

> **Bu içerik profesyonel tıbbi yardımın yerini tutmaz.** Bilinci kapalı her kişide **112**'yi ara. Bu pozisyon yalnızca **normal nefes alan** kişiler içindir.

## ⏱️ 30 saniyede

- Kişi **bilinçsiz ama normal nefes alıyorsa** yan yatış (koma) pozisyonu hava yolunu açık tutar.
- **Nefes yoksa** yan yatırma — hemen [CPR](/saglik/yetiskinde-cpr/) ve 112.
- Yana çevir, **başını hafif geriye** al, **ağzı aşağı** baksın (kusmuk/sıvı aksın).
- **Nefesini sürekli izle**; değişirse tekrar değerlendir.
- **Omurga/boyun yaralanması şüphesi** varsa zorunlu olmadıkça oynatma.

## Neden yan yatış?

Bilinci kapalı kişi sırtüstü yatarsa dili geri kayıp hava yolunu kapatabilir; kusmuk ya da kan boğulmaya yol açabilir. Yan pozisyon, hava yolunu açık tutar ve sıvıların **dışarı akmasını** sağlar.

> **İpucu —** Hamile birini yan yatırırken her zaman **sol** tarafına çevir. Sırtüstü ya da sağ yatışta rahimdeki ağırlık ana toplardamara bastırıp kalbe dönen kanı azaltır; sol yan yatış bu damarı serbest bırakır.

## Önce: nefesi değerlendir

- Göğsün inip kalktığına bak, dinle, hisset (birkaç saniye).
- **Normal nefes varsa** → yan yatış.
- **Nefes yok/normal değilse** → yan yatırma; **112 + CPR.**

## Adım adım yan yatış

1. Kişinin yanına diz çök; gözlüğü/sivri eşyayı al.
2. Sana yakın kolunu **dik açıyla yukarı** koy.
3. Uzak kolunu göğsünün üzerinden geçirip elinin tersini **yanağına** yasla.
4. Uzak bacağını dizden bük; o dizden tutup kişiyi **kendine doğru yan çevir.**
5. Başını hafif geriye alıp **çenesini öne** ver (hava yolu açık); ağız hafif **aşağı** baksın.
6. **112'yi ara** (aranmadıysa) ve nefesini izlemeyi sürdür.

> **İpucu —** Ekip gecikir ve kişi aynı yanda 30 dakikadan uzun kalırsa, alttaki kolun ezilmemesi için onu öbür yanına çevir. Çevirirken yine başını, boynunu ve gövdesini tek parça gibi birlikte döndür.

## Yapma

- Nefes almayan kişiyi yan yatırıp beklemek (CPR gerekir).
- Omurga şüphesinde gereksiz oynatma (zorunluysa baş-boyun-gövdeyi birlikte, hizada çevir).

> **İpucu —** Yan yatırdıktan sonra ağzı kontrol et; takma diş, sakız ya da yemek artığı görünür biçimde hava yolunu tıkıyorsa parmağınla çıkar. Ama görmediğin bir şeyi körlemesine arama, parmağını derine sokma — tıkanmayı daha aşağı itebilirsin.

## Sık sorulanlar

### Yan yatış pozisyonu kimlere uygulanır?

Yalnızca **bilinci kapalı ama normal nefes alan** kişilere. Nefes yoksa ya da normal değilse yan yatırma — hemen 112'yi ara ve CPR'a başla.

### Yan yatış neden gerekli?

Bilinci kapalı kişi sırtüstü yatarsa dili geri kayıp hava yolunu kapatabilir; kusmuk ya da kan boğulmaya yol açabilir. Yan pozisyon hava yolunu açık tutar ve sıvıların dışarı akmasını sağlar.

### Omurga yaralanması şüphesi varsa yine çevirmeli miyim?

Zorunlu olmadıkça oynatma. Omurga ya da boyun yaralanması şüphesinde kişiyi hareket ettirmek ek hasara yol açabilir; 112'yi ara ve ekibi bekle.

## Sonraki adım

Nefes durursa: [yetişkinde CPR](/saglik/yetiskinde-cpr/). Genel akış: [temel ilk yardım](/saglik/temel-ilk-yardim-ilk-dakikalar/).

## Kaynaklar

- [Türk Kızılay — Yetişkinler İçin İlk Yardım](https://www.ilkyardim.org.tr/yetiskinler-icin-ilk-yardim.html)
- [Sağlık Bakanlığı — Bilinç Bozukluklarında İlk Yardım](https://acilafet.saglik.gov.tr/TR-108326/6-bilinc-bozukluklarinda-ve-ciddi-hastaliklarda-ilkyardim.html)
- [WHO — Basic Emergency Care (2018)](https://www.who.int/publications/i/item/basic-emergency-care-approach-to-the-acutely-ill-and-injured)