# Kritik Hizmet Devamlılık Planı

> Kesintisiz sunulması gereken hizmetler (sunucu, altyapı, müşteri desteği) için devamlılık planı. Bağımlılıkları ve kurtarma hedeflerini çıkar, yedeklilik/failover kur, izleme ve uyarıyı tanımla, olay müdahale adımlarını ve nöbeti yazılı hâle getir.
>
> Kaynak: https://sakinkal.com/planlar/kritik-hizmet-devamlilik-plani/
> Yayın: 2026-06-03
> Yazar: https://sakinkal.com/hakkinda/ · Editoryal politika: https://sakinkal.com/editoryal-politika/

## ⏱️ 30 saniyede

- Bir hizmet **durduğunda gerçek bir bedel** doğuyorsa (gelir, güven, yasal yükümlülük), o hizmetin devamlılığı **şansa bırakılamaz.**
- Önce **bağımlılıkları** çıkar: hizmet hangi sunucu, güç, internet ve veriye dayanıyor? Sonra her biri için **hedef kurtarma süresi** koy.
- **Yedeklilik kur:** ikinci sunucu, kesintisiz güç (UPS), alternatif hat. Geçişin otomatik mi elle mi olduğunu *şimdiden* bil.
- **İzleme + uyarı** kur ki bozulmayı müşteri değil sen öğren. Şablonu doldur, **yılda bir** gözden geçir ve **gerçekten test et.**

## Neden bu plan?

Kritik bir hizmet çökene kadar herkes onun "hep çalıştığını" sanır. Oysa kesinti soyut bir ihtimal değil; bir disk dolar, bir güç kaynağı gider, bir kablo kesilir, bir saldırı gelir. Asıl fark, o an **hazırlıklı mı yoksa çaresiz mi** olduğundadır. Kesintinin kendisi değil, **ne kadar sürdüğü ve nasıl yönetildiği** işi yaralar.

Bu plan, bir kesintiyi kahramanlığa değil **prosedüre** çevirir. Hangi hizmetin neye dayandığını, çökünce kimin ne yapacağını ve ne zaman ayağa kalkması gerektiğini önceden yazarsın. Böylece olay anında karar vermeye değil **uygulamaya** odaklanırsın. [Veri yedekleme planı](/planlar/veri-yedekleme-plani/) verinin yedeğini garanti eder; bu plan ise **hizmetin kendisinin** ayakta kalmasını üstlenir. İkisi birlikte [altyapı çökmesi](/riskler/altyapi-cokmesi/) karşısında işini dayanıklı kılar.

## Nasıl doldurulur?

1. **Kritik hizmetleri seç.** "Çalışsa iyi olur" değil, **durunca iş aksar** olanları yaz. Her hizmet için bağımlılıklarını (sunucu, güç, internet, üçüncü taraf servis) ve bir **hedef kurtarma süresi** belirle — en geç ne kadar sürede geri dönmeli?
2. **Yedekliliği tanımla.** Tek nokta arızası nerede? Her kritik bağımlılık için bir yedek düşün: ikinci sunucu, [kesintisiz güç](/listeler/kritik-cihaz-guc-tablosu/), alternatif internet hattı. En kritik soru: geçiş **otomatik mi, elle mi?** Elle ise adımların yazılı ve erişilebilir olduğundan emin ol.
3. **İzleme ve uyarıyı kur.** Bir şeyin bozulduğunu **müşteriden önce** öğrenmen gerekir. Ne izlendiğini (erişilebilirlik, disk, sertifika süresi, yedek durumu), hangi araçla bakıldığını ve alarmın **kime, nasıl** gittiğini yaz. Uyarı kimseye ulaşmıyorsa izleme işe yaramaz.
4. **Olay müdahale adımlarını sırala.** Sabit bir akış kur: **tespit → yalıt → düzelt → bilgilendir → kayıt.** Önce neyin etkilendiğini izole et, yedeğe geç, müşteriyi bilgilendir, sonra olayı yaz. Panik anında düşünmek değil **okumak** istersin.
5. **Nöbet ve iletişimi netleştir.** Olay mesai dışında da olur. Kimin ne zaman sorumlu olduğunu, ulaşılamazsa sıradakini ve [yedek haberleşme kanalını](/listeler/haberlesme-yedekleri/) önceden belirle.

## İnce ipuçları

> **Test edilmemiş yedek, yedek değildir.** En sık yaşanan hayal kırıklığı, çökme anında "yedeğin de bozuk" olduğunu görmektir. Failover'ı ve geri yüklemeyi **planlı bir tatbikatla** dene; çalıştığını görmeden güvenme.

- **Tek nokta arızasını avla.** Plana bakıp her satırda sor: "bu çökerse ne olur?" Cevabı "her şey durur" olan her yer, yedeklilik gerektirir.
- **Gerçekçi hedef koy.** Her hizmet için "anında" demek pahalı ve gereksizdir. Bazı hizmetler 5 dakika, bazıları 1 gün bekleyebilir. Hedefi **işin gerçek ihtiyacına** göre koy.
- **İletişimi unutma.** Bir kesintide müşterinin en çok istediği şey **bilgidir.** Basit bir durum sayfası ya da hazır mesaj şablonu, sessizlikten çok daha güven verir. Bu sırada [sahte "destek" mesajlarına](/riskler/dolandiricilik/) karşı da dikkatli ol; kriz anı dolandırıcının fırsatıdır.
- **Bağımsız izleme kullan.** İzlemen, izlediğin sistemle **aynı yerde** durmasın; sunucu çökünce alarm da çökerse hiç haberin olmaz.
- **Olay sonrası kısa not tut.** Her kesintiden sonra "ne oldu, ne işe yaradı, ne eksikti" diye birkaç satır yaz. Bu notlar planı zamanla sağlamlaştırır.

## Gözden geçir

Bağımlılıklar değişir, ekip değişir, yeni hizmetler eklenir. Bu planı **yılda bir** baştan oku: hizmet listesini, kurtarma hedeflerini ve nöbet listesini güncelle. Ama asıl gözden geçirme **tatbikattır** — yılda en az bir kez failover'ı ve geri yüklemeyi gerçekten dene. Kâğıttaki plan değil, **test edilmiş plan** seni ayakta tutar; [hazırlık seviyelerinde](/hazirlik-seviyeleri/) bir üst basamağa çıkmanın yolu da budur.