# Yaz gelirken: sıcağa karşı 5 dakikalık hazırlık

> Sıcak hava dalgaları sessiz ama ölümcül olabilir; üstelik büyük ölçüde önlenebilir. Yaz basmadan, beş dakikada yapabileceğin sade hazırlık ve sıcak çarpmasında ne yapacağın.
>
> Kaynak: https://sakinkal.com/blog/yaz-gelirken-sicaga-hazirlik/
> Yayın: 2026-05-30
> Yazar: https://sakinkal.com/hakkinda/ · Editoryal politika: https://sakinkal.com/editoryal-politika/

Depremi, seli, yangını konuşuruz da sıcağı çoğu zaman es geçeriz. Oysa sıcak hava dalgaları, sessizliğine rağmen en çok cana mal olan afetlerden biridir — ve **büyük ölçüde önlenebilir.** Yaz tam basmadan, beş dakikanı ayırıp birkaç basit önlem alırsan, evi de bedeni de hazır olur.

## 5 dakikalık hazırlık

- **Suyu çoğalt.** Sıcakta su tüketimin artar; evde birkaç günlük içme suyu bulundur ve tazele. Bkz. [su depolama](/ev-arac/su-depolama/).
- **Serin kalma planı yap.** Günün en sıcak saatlerinde (öğlen–ikindi) dışarıyı ve eforu azalt; perde/panjurla içeriyi serin tut. Elektrik kesilirse ne yapacağını düşün — [uzun süreli altyapı çökmesi](/afet-acil-durum/sehir-capinda-altyapi-cokmesi/) yazısı bu senaryoyu kapsar.
- **Risk gruplarını belirle.** Yaşlılar, bebekler ve kronik hastalar sıcaktan çok daha hızlı etkilenir. Yalnız yaşayan bir [yaşlı yakının](/aile-toplum/yasli-bireyle-acil-durum-plani/) ya da [bebekli bir hane](/aile-toplum/bebekle-acil-canta-farklari/) varsa, sıcak dalgasında onları düzenli kontrol et.
- **Aracı unutma.** Park hâlindeki bir araç dakikalar içinde ölümcül sıcaklığa ulaşır; **çocuğu ve hayvanı asla araçta bırakma** — neden dakikaların ölümcül olduğunu [sıcakta araçta bırakılan çocuk ve hayvan](/blog/sicakta-aracta-cocuk-ve-hayvan/) yazısı anlatıyor.

## Evi ve bedeni serin tut

Sıcakla baş etmek pahalı bir klima gerektirmez; birkaç alışkanlık çoğu zaman yeter. Gündüz perde ve panjurları kapalı tut, serin saatlerde (gece ve sabah erken) havalandır. Açık renkli, bol ve nefes alan kıyafet giy; dışarıda şapka ve gölge ara. Bol su iç, susamayı bekleme; aşırı şekerli ve alkollü içecekler sıvı kaybını artırır. Vantilatör çok yüksek sıcaklıkta tek başına yetmeyebilir — ıslak bir bez, serin bir duş ve ayakları suya sokmak daha hızlı serinletir. Yemekleri hafif ve sık tut; ağır öğünler vücut ısısını yükseltir. Bu küçük alışkanlıklar, en sıcak günleri bile yönetilebilir kılar.

## Sıcak çarpmasını tanı

İki durumu ayırmak hayat kurtarır:

- **Sıcak bitkinliği:** Aşırı terleme, halsizlik, baş ağrısı, bulantı → serin yere al, dinlendir, yudum yudum su ver, serinlet.
- **Sıcak çarpması (acil):** Yüksek vücut ısısı, **bilinç bulanıklığı**, sıcak deri, bayılma → bu bir **tıbbi acildir**; hemen **112'yi ara** ve agresif soğut (su, ıslak bez, koltuk altı/kasık/boyna soğuk).

Bilinç bulanıksa ağızdan sıvı verme. Ayrıntılı adımlar için: [aşırı sıcak ve sıcak çarpması](/saglik/sicak-carpmasi/).

## Neden şimdi?

Çünkü sıcak dalgası başladığında hazırlık yapacak hâlin olmaz. Tıpkı kışın gelmeden lastik değiştirmek gibi, yaz da bir geçiş anıdır: birkaç dakikalık öngörü, sıcak günlerde seni ve sevdiklerini güvende tutar. Suyu kontrol et, serin kalma planını kur, risk gruplarını gözet — ve sıcak çarpmasının belirtilerini bil.

Mevsim geçişlerini bir alışkanlığa çevirmek istersen [mevsim geçişi hazırlık](/listeler/mevsim-gecisi-hazirlik/) listesi tam bunun için var. Panik yok; sadece serin bir kafa ve beş dakika.