# Kriz anında dolandırıcılık ve sahte yardım

> Afet ve kriz sonrası sahte bağış, sahte yardım ve oltalama mesajları artar. Kaynağı doğrula, linke tıklama, acele ettiren taleplere şüpheyle yaklaş.
>
> Kaynak: https://sakinkal.com/altyapi/kriz-aninda-dolandiricilik/
> Yayın: 2026-05-30
> Yazar: https://sakinkal.com/hakkinda/ · Editoryal politika: https://sakinkal.com/editoryal-politika/

## ⏱️ 30 saniyede

- Afet sonrası **sahte bağış/yardım** ve oltalama (phishing) mesajları artar.
- **Kaynağı doğrula:** Resmi kurum (AFAD, Kızılay) ve bilinen kanalları kullan.
- **Linke tıklama**, ekleri açma; acele ettiren/duygu sömüren mesaja şüpheyle bak.
- **Kişisel/banka bilgini** mesajla/telefonla isteyen kimseye verme.
- Şüpheli durumu **resmi makamlara** bildir.

## Neden kriz anında artar?

Dolandırıcılar **kaygı ve aciliyeti** kullanır. Afet sonrası insanlar yardım etmek ya da yardım almak için acele eder; sahte bağış kampanyaları, "hesabın risk altında" mesajları ve sahte resmi bildirimler tam bu anda çoğalır.

> **İpucu —** Gelen mesajdaki kısaltılmış linke (bit.ly gibi) tıklamadan, parmağını basılı tutup adresin önizlemesine bak. Kurumun gerçek alan adı yerine rastgele harf-rakam karışımı görüyorsan, mesaj sahtedir.

## Korunma

1. **Bağış:** Yalnızca **resmi/bilinen** kurumların doğrulanmış kanallarından bağış yap; sokakta/mesajda gelen "acil bağış" linkine güvenme.
2. **Mesaj/e-posta:** Tıklamadan önce **gönderici ve linki** kontrol et; resmi kurumlar şifre/kart bilgisi istemez.
3. **Aciliyet baskısı:** "Hemen, yoksa…" diyen mesaj klasik tuzaktır; durup doğrula.
4. **Bilgi paylaşımı:** Kimlik, şifre, kart, doğrulama kodunu **kimseyle paylaşma.**
5. **Doğrula:** Şüphede, kurumu **kendi resmi numarasından/sitesinden** ara/aç.

> **İpucu —** Bağış yapacağın kampanyanın IBAN'ını mesajdan kopyalama; kurumun resmi sitesindeki numarayla harf harf karşılaştır. Tek bir rakam bile değişiyorsa para senin değil, dolandırıcının hesabına gider.

## Yapma

- Tanımadığın linke/eke tıklamak.
- Telefonda/mesajda kart veya doğrulama kodu vermek.
- Doğrulamadan "acil" bağış yapmak.

> **İpucu —** Telefonda kendini banka ya da resmi kurum diye tanıtan biri seni arayıp bilgi isterse, kapat ve numarayı kartının arkasındaki resmi hattan sen ara. Gerçek kurum "seni geri aramayalım, bekleyin" demez; aramayı kesmen hiçbir işlemi kaçırmana yol açmaz.

## Sonraki adım

Hesap güvenliği: [güçlü parola](/altyapi/guclu-parola-yoneticisi/), [2FA](/altyapi/iki-adimli-dogrulama-2fa/). Resmi başvurular: [belgeler, DASK ve afet sonrası başvurular](/ekonomik-hukuki/belgeler-dask-ve-afet-sonrasi-basvurular/).

## Sık sorulanlar

### Afet sonrası gelen bağış mesajının sahte olduğunu nasıl anlarım?

Linke tıklamadan parmağını basılı tutup adresin önizlemesine bak: kurumun gerçek alan adı yerine rastgele harf-rakam karışımı görüyorsan mesaj sahtedir. "Hemen, yoksa…" diyen aciliyet baskısı da klasik tuzaktır; resmi kurumlar şifre ya da kart bilgisi istemez.

### Bağış yaparken IBAN'ı mesajdan kopyalayabilir miyim?

Kopyalama. IBAN'ı kurumun resmi sitesindeki numarayla harf harf karşılaştır; tek bir rakam bile değişiyorsa para senin değil, dolandırıcının hesabına gider.

### Bankadan aradığını söyleyen kişi bilgi isterse ne yapmalıyım?

Kapat ve numarayı kartının arkasındaki resmi hattan sen ara. Gerçek kurum "aramayı kesme, bekleyin" demez; aramayı kapatman hiçbir işlemi kaçırmana yol açmaz. Kimlik, şifre, kart ve doğrulama kodunu telefonda kimseyle paylaşma.

## Kaynaklar

- [USOM — Zararlı Bağlantı Sorgulama](https://www.usom.gov.tr/zararli-baglanti)
- [Türk Kızılay — Afet Yönetimi](https://www.kizilay.org.tr/neler-yapiyoruz/afet-yonetimi)