# Dijital hazırlık: belgelerini ve verini krize hazırla

> Kimlik, sigorta ve sağlık belgelerinin çevrimdışı kopyaları, güvenli yedekler ve şebeke çökse de çalışan dijital alternatifler.
>
> Kaynak: https://sakinkal.com/altyapi/dijital-hazirlik-belge-ve-veri/
> Yayın: 2026-05-30
> Yazar: https://sakinkal.com/hakkinda/ · Editoryal politika: https://sakinkal.com/editoryal-politika/

## ⏱️ 30 saniyede

- **Önemli belgeleri çevrimdışı kopyala:** Kimlik, tapu, sigorta, sağlık bilgisi. Hem basılı hem dijital.
- **3-2-1 yedek kuralı:** 3 kopya, 2 farklı ortam, 1’i evden uzakta (bulut veya başka konum).
- **Telefonun bağlantını yedekle:** Önemli numaralar yazılı da olsun; şarj için powerbank hazır.
- **Şebeke çökerse:** Çevrimdışı harita, indirilmiş belgeler ve mesh uygulamalar devreye girer.
- Bunu bir kez kurarsan, krizde verin ve kimliğin yanında olur.

## Neden dijital hazırlık?

Bir krizde kâğıtların yanabilir, ıslanabilir veya ulaşamayacağın bir yerde kalabilir; telefonun şarjı bitebilir ya da internet çökebilir. Dijital hazırlık, kimliğinin ve kritik bilgilerinin **birden fazla yerde, ulaşılabilir** olmasını sağlar. Amaç teknoloji yığmak değil; en kötü senaryoda bile belgene ve iletişimine erişebilmek.

## 1. Belgelerini topla ve kopyala

Önce hangi belgelerin gerçekten kritik olduğunu belirle:

- Kimlik, pasaport, ehliyet.
- Tapu/kira sözleşmesi, sigorta poliçeleri.
- Sağlık bilgileri: kan grubu, alerjiler, kullanılan ilaçlar, reçeteler.
- Banka ve önemli hesap bilgileri (numaralar; şifreleri açıkta tutma).
- Önemli telefon numaraları ve [aile iletişim planın](/altyapi/sebeke-cokunce-nasil-haberlesirsin/).

Sonra çoğalt:

1. **Basılı kopya:** Su geçirmez bir poşette, [acil durum çantanda](/ev-arac/evde-72-saat-acil-durum-kiti/).
2. **Dijital kopya:** Net taramalar; telefonunda **çevrimdışı erişilebilir** bir klasörde.
3. **Uzak kopya:** Şifreli bir bulut hesabı veya güvendiğin birinde duran şifreli bir USB.

> **İpucu —** Her belgeyi tek tek taramak yerine telefonunun belge tarama özelliğiyle hepsini arka arkaya çek ve tek bir PDF'te birleştir; çoğu telefonun kamera veya not uygulaması kenarları otomatik düzeltip tarama kalitesinde çıktı verir. Bir oturuşta on belgeyi beş dakikada dijitalleştirirsin.

Verini kaybetmemenin sade kuralı:

- **3 kopya:** Orijinal + iki yedek.
- **2 farklı ortam:** Örneğin telefon/bilgisayar + harici disk veya USB.
- **1 kopya uzakta:** Bulut ya da başka bir fiziksel konum. Ev zarar görürse uzaktaki kopya kurtarır.

Fotoğraf, evrak ve hatıralar için yılda birkaç kez yedeği tazele; "yedeğim vardı ama eskiydi" en sık pişmanlıktır.

## 3. Güvenlik: kimliğini koru

Kriz anında dolandırıcılık ve veri hırsızlığı artar. Birkaç sade önlem:

- **Güçlü ve farklı parolalar** kullan; bir parola yöneticisi bunu senin yerine hatırlar.
- **İki adımlı doğrulama**yı (2FA) önemli hesaplarda aç. Yedek kodlarını çevrimdışı sakla.
- Belge taramalarını içeren bulut klasörünü **şifrele** veya parola koru.
- Panik anında gelen "acil bağış/yardım" mesajlarına dikkat; kaynağı doğrulanmamış linke tıklama.

> **İpucu —** İki adımlı doğrulamayı açarken yedek kodlarını ekran görüntüsü olarak telefonda bırakma; telefonu kaybedersen hem hesabına hem yedek koduna erişimin gider. Kodları bir kâğıda yazıp kimlik fotokopilerinle aynı su geçirmez poşette sakla.

- **Çevrimdışı harita:** Bölgeni önceden telefonuna indir; internet yokken de yön bulursun.
- **İndirilmiş belge ve rehberler:** Bu site dahil kritik bilgileri çevrimdışı okunabilir tut; "linke tıkla" bağımlılığını en aza indir.
- **Mesh tabanlı mesajlaşma:** Telefonlar arasında doğrudan, internetsiz bağlantı kuran uygulamalar kısa mesafede haberleşme sağlar. Detay: [internetsiz mesajlaşma (mesh)](/altyapi/internetsiz-mesajlasma-mesh/).
- **Enerji:** Bunların hepsi pile bağlı; dolu bir powerbank şart. Bkz. [kritik yükleri ayakta tutma](/altyapi/elektrik-kesintisinde-kritik-yukler/).

> **İpucu —** Belge kopyalarını koyduğun bulut klasörünü cihazda "çevrimdışı kullanılabilir" olarak işaretle; çoğu bulut uygulamasında dosyalar varsayılan olarak yalnızca internetle açılır ve şebeke çökünce hiçbirine ulaşamazsın. Klasörü bir kez çevrimdışı işaretlersen kopyalar telefonun belleğinde durur.

- [ ] Kritik belgelerin basılı kopyası çantamda, su geçirmez poşette.
- [ ] Aynı belgelerin çevrimdışı dijital kopyası telefonumda.
- [ ] 3-2-1 yedek kuralını kurdum; uzakta bir kopyam var.
- [ ] Önemli hesaplarda iki adımlı doğrulama açık, yedek kodları çevrimdışı.
- [ ] Bölgemin çevrimdışı haritasını indirdim.
- [ ] Önemli numaralar yazılı bir kartta da var.

## Sık yapılan hatalar

- **Her şeyi tek yerde tutmak.** Tek telefon/tek disk kaybolursa hepsi gider; dağıt.
- **Yedeği hiç tazelememek.** Eski yedek, güncel veriyi kurtarmaz.
- **Şifreleri belge klasörüne yazmak.** Parolaları açıkta tutma; parola yöneticisi kullan.
- **Sadece buluta güvenmek.** İnternet çökerse erişemezsin; çevrimdışı kopya da olsun.

## Kime göre uyarla

- **Aileler:** Her bireyin sağlık ve kimlik bilgisini ayrı, etiketli sakla; çocukların belgelerini unutma.
- **Yaşlı bireyler:** Sade bir basılı kart (kan grubu, ilaçlar, ortak kişi) dijitalden daha pratik olabilir.
- **Küçük işletme/serbest çalışanlar:** Müşteri ve mali verinin yedeği iş sürekliliğin için kritik; ayrı bir 3-2-1 planı kur.
- **Gizliliğe duyarlı kullanıcılar:** Şifreli yerel yedek + uçtan uca şifreli bulut ikilisini tercih et.

## Sonraki adım

Dijital plan, iletişim planınla iç içedir: [şebeke çökünce nasıl haberleşirsin](/altyapi/sebeke-cokunce-nasil-haberlesirsin/). Belge kopyalarının fiziksel evi çantandır: [evde 72 saat acil durum kiti](/ev-arac/evde-72-saat-acil-durum-kiti/).

## Sık sorulanlar

### Kriz için hangi belgelerin kopyasını hazırlamalıyım?

Kimlik, pasaport ve ehliyet; tapu ya da kira sözleşmesi ve sigorta poliçeleri; kan grubu, alerji, ilaç ve reçete gibi sağlık bilgileri; banka ve önemli hesap numaraları; önemli telefon numaraları. Her birinin su geçirmez poşette basılı, telefonunda çevrimdışı ve evden uzakta şifreli birer kopyası olsun.

### Bulut klasörümdeki belgelere şebeke çökünce ulaşabilir miyim?

Klasörü cihazda "çevrimdışı kullanılabilir" olarak işaretlemediysen ulaşamazsın; çoğu bulut uygulamasında dosyalar varsayılan olarak yalnızca internetle açılır. Klasörü bir kez çevrimdışı işaretlersen kopyalar telefonun belleğinde durur.

### İki adımlı doğrulamanın yedek kodlarını nerede saklamalıyım?

Telefonda ekran görüntüsü olarak bırakma; telefonu kaybedersen hem hesabına hem yedek koduna erişimin gider. Kodları bir kâğıda yaz ve kimlik fotokopilerinle aynı su geçirmez poşette sakla.

## Kaynaklar

- [AFAD — Bilgilen, Planla, Hazırlan (PDF)](https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/3371/xfiles/bilgilenplanlahazirlan.pdf)
- [Ready.gov — Safeguard Documents (FEMA)](https://www.ready.gov/financial-preparedness)
- [Türk Kızılay — Afet Yönetimi](https://www.kizilay.org.tr/neler-yapiyoruz/afet-yonetimi)