# 3-2-1 yedekleme kuralı pratikte

> Veriyi kaybetmemenin sade kuralı: 3 kopya, 2 farklı ortam, 1 kopya uzakta. Fotoğraf, belge ve hatıraları düzenli yedekle; ev zarar görse de uzak kopya kurtarır.
>
> Kaynak: https://sakinkal.com/altyapi/3-2-1-yedekleme/
> Yayın: 2026-05-30
> Yazar: https://sakinkal.com/hakkinda/ · Editoryal politika: https://sakinkal.com/editoryal-politika/

## ⏱️ 30 saniyede

- **3 kopya:** Orijinal + iki yedek.
- **2 farklı ortam:** Ör. bilgisayar/telefon + harici disk/USB.
- **1 kopya uzakta:** Bulut ya da başka bir fiziksel konum.
- Ev hasar görürse **uzaktaki kopya** kurtarır.
- Yedeği **düzenli tazele**; "yedeğim vardı ama eskiydi" en sık pişmanlık.

## Neden 3-2-1?

Tek bir kopya (tek telefon/tek disk) kaybolur, bozulur ya da çalınırsa **her şey gider.** 3-2-1, farklı arıza türlerine karşı (cihaz arızası, hırsızlık, yangın, sel) aynı anda korur.

## Pratikte

1. **3 kopya:** Çalıştığın orijinal + en az iki yedek.
2. **2 ortam:** Örneğin bilgisayar + **harici disk**; ya da telefon + USB. Aynı cihazda iki klasör "iki kopya" sayılmaz.
3. **1 uzak:** Şifreli bir **bulut** hesabı veya güvendiğin birinde duran şifreli bir disk. Ev zarar görse de bu kopya güvende.

> **İpucu —** Harici diski sürekli bilgisayara takılı bırakma. Aynı anda hem ana cihaza hem de takılı diske bulaşan bir fidye yazılımı iki kopyayı birden kilitler; yedeği aldıktan sonra diski fişten çek, böylece "çevrimdışı" kalan kopya bu tür saldırıdan etkilenmez.

## Ne yedeklenir?

- Kritik belgeler (kimlik, tapu, DASK, sağlık) — bkz. [belge tarama ve arşivleme](/altyapi/belge-tarama-arsivleme/).
- Fotoğraf ve hatıralar.
- Önemli hesap/erişim bilgileri (şifreleri açıkta tutmadan — [parola yöneticisi](/altyapi/guclu-parola-yoneticisi/)).

> **İpucu —** Telefon yedeği aldıktan sonra fotoğrafların gerçekten bulutta mı yoksa sadece o telefonda mı durduğunu kontrol et. Çoğu galeri uygulaması varsayılan olarak son birkaç bin fotoğrafı cihazda tutar; telefon kaybolursa yedekte sandığın eski hatıralar da kaybolmuş olur.

## Yapma

- Her şeyi tek cihaz/tek diskte tutmak.
- Yedeği bir kez alıp yıllarca tazelememek.
- Uzak kopyayı atlamak (yerel afet hepsini siler).

> **İpucu —** Yedeğin işe yaradığını anlamanın tek yolu, ara sıra bir dosyayı yedekten geri açmayı denemektir. Yılda bir kez rastgele bir fotoğrafı ya da belgeyi yedeğinden açıp gör; bozuk ya da yarım kalmış bir yedeği, ihtiyacın olduğu gün değil sakin bir günde fark etmek istersin.

## Sonraki adım

Belge tarafı: [belge tarama ve çevrimdışı arşivleme](/altyapi/belge-tarama-arsivleme/). Genel: [dijital hazırlık — belge ve veri](/altyapi/dijital-hazirlik-belge-ve-veri/).

## Sık sorulanlar

### 3-2-1 yedekleme kuralı ne demek?

Verinin üç kopyası olsun, bu kopyalar iki farklı ortamda dursun ve bir kopya evden uzakta bulunsun. Farklı arıza türlerine (cihaz bozulması, hırsızlık, yangın, sel) aynı anda karşı koyan en sade düzen budur.

### Aynı bilgisayardaki iki klasör iki yedek sayılır mı?

Hayır. Aynı cihazda duran iki klasör tek bir arızada birlikte gider. İkinci kopya farklı bir ortamda olmalı: harici disk, USB ya da şifreli bir bulut hesabı.

### Harici diski bilgisayara sürekli takılı bırakmak sakıncalı mı?

Evet. Aynı anda hem ana cihaza hem takılı diske bulaşan bir fidye yazılımı iki kopyayı birden kilitler. Yedeği aldıktan sonra diski fişten çek; çevrimdışı kalan kopya bu tür saldırıdan etkilenmez.

### Yedeğimin gerçekten çalıştığını nasıl anlarım?

Yılda bir kez rastgele bir fotoğrafı ya da belgeyi yedeğinden açmayı dene. Bozuk veya yarım kalmış bir yedeği, ihtiyacın olduğu gün değil sakin bir günde fark etmek istersin.

## Kaynaklar

- [Ready.gov — Safeguard Documents (FEMA)](https://www.ready.gov/financial-preparedness)
- [AFAD — Bilgilen, Planla, Hazırlan (PDF)](https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/3371/xfiles/bilgilenplanlahazirlan.pdf)