# Mahalle/apartman telefon ağacı kurma

> Bir haberi hızla ve düzenli yaymak için telefon ağacı: her kişi belirli birkaç kişiyi arar, zincir tıkanmadan herkese ulaşır. Şebeke çökerse SMS ve yedek kanalla nasıl çalışır.
>
> Kaynak: https://sakinkal.com/aile-toplum/mahalle-telefon-agaci/
> Yayın: 2026-05-30
> Yazar: https://sakinkal.com/hakkinda/ · Editoryal politika: https://sakinkal.com/editoryal-politika/

## ⏱️ 30 saniyede

- **Telefon ağacı:** Herkesin herkesi araması yerine, **zincirleme** haber yayma yöntemi.
- Her kişi **belirli birkaç kişiyi** arar/yazar; onlar da kendi listesini.
- Tek bir kişi ulaşılamazsa zincir **tıkanmasın** diye yedek bağlantı koy.
- Şebeke yoğunsa **SMS** kullan ([SMS disiplini](/altyapi/sms-disiplini-mesaj-sablonlari/)).
- Listeyi **yazılı** ve **güncel** tut.

## Neden telefon ağacı?

Kriz anında "herkes herkesi arasın" dersen hatlar tıkanır, kimisi defalarca aranır, kimisine hiç ulaşılmaz. Telefon ağacı, **yükü dağıtarak** az aramayla çok kişiye düzenli haber ulaştırır.

## Nasıl kurulur?

1. **Bir koordinatör belirle.** Haberi başlatan kişi (ör. kat temsilcisi).
2. **Zinciri kur.** Koordinatör 3-4 kişiyi arar; her biri kendi 3-4 kişisini. Böylece birkaç adımda herkes haberdar olur.
3. **Yedek bağlantı ekle.** Biri ulaşılamazsa, bir sonraki onu **atlayıp** zinciri sürdürebilsin (herkesin "alternatif" bir araması olsun).
4. **Mesaj formatını sabitle.** Kısa ve net: "[Kim] – durum – ne yapılacak". Gereksiz detay zinciri yavaşlatır.
5. **SMS'e hazırlıklı ol.** Arama gitmezse SMS dene; mesaj kısa olsun.
6. **Onay topla.** "Haberi aldım" yanıtıyla zincirin tamamlandığını koordinatör görsün.

> **İpucu —** Zinciri kurarken her kişiyi yalnızca komşusuna değil, bir-iki kapı ötedeki birine de bağla. Aynı katın ya da aynı dairenin insanlarını arka arkaya dizersen, o kat tek bir yıkımda komple devre dışı kalınca zincir o noktada tamamen kopar.

## Adımlar

1. Komşu listesini ve numaraları topla ([kırılgan birey haritasıyla](/aile-toplum/komsu-tanisma-kirilgan-birey-haritasi/) birlikte).
2. Zinciri kâğıda çiz; herkese **kendi listesini** ver.
3. Yılda bir **test** ara/yaz — numaralar değişir.
4. [Aile iletişim kartına](/altyapi/aile-iletisim-karti/) koordinatör numarasını ekle.

> **İpucu —** Yıllık testi rastgele bir gün değil, saatlerin geri/ileri alındığı gün gibi sabit bir tarihe bağla; böylece unutmazsın. Test sırasında bir mesajın baştan sona kaç dakikada herkese ulaştığını ölç; 30 dakikayı geçiyorsa zincir fazla uzun, alt kollara böl.

## Sık hatalar

- Zinciri **tek kişiye** bağlamak (o yoksa kopar).
- Listeyi **güncellememek.**
- Uzun, dağınık **mesaj** yollamak.
- Sadece aramaya güvenip **SMS** seçeneğini düşünmemek.

## Kime göre uyarla

- **Apartman/site:** Kat/blok bazlı alt zincirler.
- **Mahalle:** Sokak temsilcileri + muhtar bağlantısı.

> **İpucu —** Listeye numaranın yanına o kişinin akıllı telefonu mu yoksa tuşlu telefonu mu kullandığını işaretle. Tuşlu telefonu olan komşuya WhatsApp grubu üzerinden haber gitmez; ona ayrıca düz SMS atılması gerektiğini zincirin baştan bilmesi gerekir.

## Sonraki adım

[Apartman/site afet planı](/aile-toplum/komsuluk-dayanisma-agi-kur/) içine ağacı yerleştir; [beceri ve kaynak paylaşım haritasıyla](/aile-toplum/beceri-kaynak-paylasim-haritasi/) "kimde ne var"ı ekle.

## Sık sorulanlar

### Telefon ağacı nasıl kurulur?

Bir koordinatör belirle (örneğin kat temsilcisi); koordinatör 3-4 kişiyi arar, her biri kendi 3-4 kişisini arar. Mesaj formatını sabitle — "kim – durum – ne yapılacak" — ve "haberi aldım" yanıtıyla zincirin tamamlandığını koordinatör görsün.

### Zincir bir kişide koparsa ne olur?

Kopmaması için herkese bir alternatif arama ver: ulaşılamayan kişi atlanıp zincir sürdürülebilsin. Zinciri kurarken herkesi yalnız komşusuna değil bir-iki kapı ötedeki birine de bağla; aynı katı arka arkaya dizersen o kat tek bir yıkımda devre dışı kaldığında zincir orada tamamen kopar.

### Telefon ağacını ne sıklıkta test etmeliyim?

Yılda bir, sabit ve hatırlanır bir tarihe bağlayarak. Testte bir mesajın baştan sona kaç dakikada herkese ulaştığını ölç; 30 dakikayı geçiyorsa zincir fazla uzundur, alt kollara böl.

### Arama gitmezse ne yapılır?

SMS'e geç ve mesajı kısa tut; şebeke yoğunken kısa metin çoğu zaman aramadan daha güvenilirdir. Listeye kimin tuşlu telefon kullandığını da işaretle — ona mesajlaşma grubundan haber gitmez, düz SMS gerekir.

## Kaynaklar

- [AFAD — Afete Hazır Türkiye Projesi](https://www.afad.gov.tr/afete-hazir-turkiye-projesi)
- [Türk Kızılay — Afet Yönetimi](https://www.kizilay.org.tr/neler-yapiyoruz/afet-yonetimi)