# Çocuklarla deprem tatbikatını oyuna çevirmek

> Çocuğa depremi korkutmadan öğretmenin yolu oyundur: çök-kapan-tutun yarışı, "güvenli nokta" saklambacı, deprem çantası avı. Tekrar eden, kısa ve eğlenceli provalar refleks kazandırır.
>
> Kaynak: https://sakinkal.com/aile-toplum/cocukla-deprem-tatbikati-oyun/
> Yayın: 2026-05-30
> Yazar: https://sakinkal.com/hakkinda/ · Editoryal politika: https://sakinkal.com/editoryal-politika/

## ⏱️ 30 saniyede

- Çocuk korkuyla değil, **oyunla** ve **tekrarla** öğrenir.
- Hedef: deprem anında **çök-kapan-tutun** refleksini düşünmeden yapabilmek.
- Tatbikatı **kısa, eğlenceli ve düzenli** tut; tek seferlik değil.
- Başardığını **öv**; korkutucu görüntü/anlatımdan kaçın.
- Provayı gerçek [çök-kapan-tutun](/afet-acil-durum/deprem-aninda-ne-yapmalisin/) tekniğine dayandır.

## Neden oyun?

Çocuk için kuru talimat ("depremde masanın altına gir") soyut kalır ve korku yaratabilir. Oyun ise hem güvenli hem akılda kalıcıdır: tekrarladıkça hareket bir **kas hafızasına** döner. Amaç, gerçek sarsıntıda çocuğun panikle donmak yerine otomatik olarak doğru şeyi yapması.

> **İpucu —** Provayı her zaman aynı saatte değil, farklı anlarda başlat: bir kez yemekte, bir kez televizyon karşısındayken, bir kez yatmadan önce. Gerçek deprem haber vermez; çocuk "her yerde, her an" çök-kapan-tutun yapabilmeyi ancak beklemediği anlarda denerse öğrenir.

## Oyun fikirleri

1. **Çök-kapan-tutun yarışı:** "Deprem!" dediğinde herkes en yakın sağlam masanın altına çöker, başını korur, masaya tutunur. En hızlı ve en doğru pozisyon kazanır.
2. **Güvenli nokta avı:** Evde odadan odaya gezip "burada deprem olsa nereye geçerdik?" diye birlikte güvenli noktaları (sağlam masa, iç duvar köşesi) ve tehlikeleri (pencere, devrilebilecek raf) bulun.
3. **Deprem çantası hazinesi:** [Çantadaki](/ev-arac/evde-72-saat-acil-durum-kiti/) eşyaları çocukla birlikte "ne işe yarar?" diye keşfedin; düdük çalmayı, fener yakmayı denesin.
4. **"İyiyim" provası:** Buluşma noktasına gitme ve "iyiyim" deme rolünü oynayın; [ortak kişiyi](/altyapi/aile-iletisim-karti/) tanısın.

## Nasıl yürütülür

- **Kısa tut:** Birkaç dakikalık prova, uzun bir dersten iyidir.
- **Düzenli tekrarla:** Ayda bir mini prova; yılda bir-iki "gerçek gibi" tatbikat. Bkz. [aile deprem tatbikatı](/aile-toplum/aile-acil-durum-plani/).
- **Övgüyle bitir:** "Çok hızlı korundun!" Başarı duygusu öğrenmeyi pekiştirir.
- **Yaşına göre ayarla:** Küçükte sadece çök-kapan-tutun; büyükte vana yeri, çanta, buluşma noktası.

> **İpucu —** Provayı bitirirken süreyi tut ve çocuğa söyle: "5 saniyede masanın altındaydın." Somut bir sayı, "aferin"den daha güçlü pekiştirir; bir sonraki sefer kendi rekorunu kırmaya çalışır ve refleks hızlanır.

## Sık hatalar

- Korkutucu video/anlatımla **kaygı** yüklemek.
- Tek sefer öğretip **tekrar etmemek.**
- Çocuğu **utandırmak/azarlamak** (yanlış yaptığında).
- Provayı gerçek teknikle değil, **yanlış bilgiyle** yapmak (ör. kapı eşiği miti).

> **İpucu —** Çocuk bir provada masanın altına değil de pencere kenarına koştuysa azarlama; "Pencerede ne olabilir?" diye sor, kırılan camı birlikte bulsun. Yanlışı kendi keşfeden çocuk doğruyu unutmaz; düzeltilen çocuk bir daha denemekten çekinir.

## Kime göre uyarla

- **Okul öncesi:** Sadece "çök-kapan-tutun" ve "yanımda kal."
- **Okul çağı:** Buluşma noktası, ortak kişi, çantayı tanıma.
- **Otizm/bilişsel farklılık:** [Tanıdık rutin ve düşük uyaranla](/aile-toplum/bilissel-otizm-acil-hazirlik/) çalış.

## Sonraki adım

Çocuğun temel eğitimi için [çocuğa acil durum eğitimi](/aile-toplum/cocuga-acil-durum-egitimi/); tekniğin aslı için [deprem anında ne yapmalısın](/afet-acil-durum/deprem-aninda-ne-yapmalisin/).

## Sık sorulanlar

### Çocukla deprem tatbikatı nasıl oyuna çevrilir?

Dört basit oyun işe yarar: "Deprem!" komutuyla çök-kapan-tutun yarışı, odadan odaya güvenli nokta avı, çantadaki eşyaları keşfettiğin deprem çantası hazinesi ve buluşma noktasına gidip "iyiyim" deme provası. Hepsi birkaç dakika sürer.

### Çocukla deprem tatbikatını ne sıklıkta yapmalıyım?

Ayda bir birkaç dakikalık mini prova, yılda bir-iki kez de "gerçek gibi" tatbikat. Provayı her seferinde farklı bir anda başlat — bir kez yemekte, bir kez televizyon karşısında, bir kez yatmadan önce; gerçek deprem de haber vermez.

### Çocuk tatbikatta yanlış yaparsa ne yapmalı?

Azarlama, soruyla düşündür: pencere kenarına koştuysa "Pencerede ne olabilir?" diye sor, kırılan camı birlikte bulsun. Yanlışı kendi keşfeden çocuk doğruyu unutmaz; utandırılan çocuk bir daha denemekten çekinir.

### Provayı nasıl bitirmeliyim?

Övgüyle ve somut bir sayıyla. Süreyi tut ve söyle: "5 saniyede masanın altındaydın." Somut rakam "aferin"den daha güçlü pekiştirir, çocuk bir sonraki sefer kendi rekorunu kırmaya çalışır.

## Kaynaklar

- [AFAD (AFADEM) — Deprem](https://www.afad.gov.tr/afadem/deprem)
- [Ready.gov — Prepare with Pedro / Kids](https://www.ready.gov/kids)
- [Türk Kızılay — Afet Yönetimi](https://www.kizilay.org.tr/neler-yapiyoruz/afet-yonetimi)