# Şehir dışı "ortak kişi" iletişim planı

> Yerel hatlar kilitlense de uzak bağlantı çoğu zaman çalışır. Şehir dışından tek bir ortak kişi belirle; herkes durumunu ona SMS'le bildirsin, o da aileyi haberdar etsin.
>
> Kaynak: https://sakinkal.com/afet-acil-durum/ortak-kisi-iletisim-plani/
> Yayın: 2026-05-30
> Yazar: https://sakinkal.com/hakkinda/ · Editoryal politika: https://sakinkal.com/editoryal-politika/

## ⏱️ 30 saniyede

- **Şehir dışından** tek bir "ortak kişi" belirle.
- Herkes durumunu **önce SMS** ile ona bildirir; o da herkesi haberdar eder.
- Yerel hatlar kilitlense de **uzak bağlantı** çoğu zaman çalışır.
- Numarayı **yazılı karta** geçir; herkes (çocuklar dahil) bilsin.
- İlk mesaj kısa olsun: "İyiyim. Buluşma noktası 2'deyim."

## Neden şehir dışından biri?

Büyük bir krizde **bölgedeki** şebeke aşırı yüklenir ya da hasar görür; aynı şehirdekilere ulaşmak zorlaşır. Oysa **uzaktaki** bir bağlantı genelde ayaktadır. Herkesin tek bir merkeze haber vermesi, dağınık aramayı önler ve aileyi tek noktadan birleştirir.

> **İpucu —** Ortak kişiyi seçerken, deprem ya da sel gibi aynı afetten etkilenmeyecek kadar uzak bir şehirde olmasına dikkat et. Komşu ildeki bir akraba, sizinle aynı krizin içinde kalırsa o da ulaşılamaz hale gelir; bağlantının değeri tam olarak afetin dışında kalmasından gelir.

## Nasıl kurulur?

1. **Ortak kişiyi seç:** Başka şehirde yaşayan, güvendiğin bir akraba/arkadaş.
2. **Görevi anlat:** Herkesten gelen "iyiyim" mesajlarını toplayıp aileye iletmek.
3. **Numarayı paylaş:** Hane bireyleri ezberlesin **ve** yazılı kartta taşısın.
4. **Kuralı belirle:** Önce **SMS** (arama değil); mesaj kısa ve net.
5. Bu planı [aile acil durum planının](/aile-toplum/aile-acil-durum-plani/) parçası yap.

## Mesaj disiplini

- **Arama yapma, SMS at** — kısa mesaj dolu hatta bile geçebilir.
- İlk mesaj tek işlevli: **durum + yer.** Ayrıntı sonra.
- Ayrıntı: [şebeke çökünce nasıl haberleşirsin](/altyapi/sebeke-cokunce-nasil-haberlesirsin/).

> **İpucu —** Yerini bildirirken "buradayım" yerine herkesin önceden anlaştığı sabit isimleri kullan, mesela "Buluşma noktası 2'deyim". Konum paylaşımı zayıf şebekede çoğu zaman gitmez; ortak kişi senin nerede olduğunu kısa bir metinden anında çözebilmeli.

## Yapma

- Tek iletişim yolunu (yalnız telefon) varsaymak; radyo/telsiz yedeği düşün.
- Numaraları yalnızca telefonda tutmak (telefon ölünce hatırlamazsın).
- Israrla arama yapıp hattı daha çok tıkamak.

> **İpucu —** Ortak kişiye bu görevi verdiğini önceden kendisine söyle ve onayını al. Olaydan habersiz biri, art arda gelen "iyiyim" mesajlarının ne olduğunu anlamaz ya da o sırada ulaşılamaz olabilir; planın işlemesi onun rolünü bilmesine bağlı.

## Sonraki adım

Buluşma ayağı: [buluşma noktası nasıl seçilir](/afet-acil-durum/bulusma-noktasi-nasil-secilir/). Haberleşme derinliği: [şebeke çökünce nasıl haberleşirsin](/altyapi/sebeke-cokunce-nasil-haberlesirsin/).

## Sık sorulanlar

### Neden şehir dışından bir ortak kişi seçilir?

Büyük bir krizde bölgedeki şebeke aşırı yüklenir ya da hasar görür; aynı şehirdekilere ulaşmak zorlaşır. Uzaktaki bir bağlantı ise genelde ayaktadır. Ortak kişiyi seçerken aynı afetten etkilenmeyecek kadar uzak bir şehirde olmasına dikkat et; komşu ildeki bir akraba sizinle aynı krizin içinde kalabilir.

### Afette aramalı mıyım, mesaj mı atmalıyım?

Önce SMS. Kısa mesaj dolu hatta bile geçebilir; ısrarla arama yapmak hattı daha çok tıkar. İlk mesaj tek işlevli olsun: durum ve yer. Ayrıntı sonra.

### Ortak kişiye ne yazmalıyım?

Kısa ve net bir durum ile yer bilgisi: "İyiyim. Buluşma noktası 2'deyim." Yerini bildirirken "buradayım" yerine herkesin önceden anlaştığı sabit isimleri kullan; konum paylaşımı zayıf şebekede çoğu zaman gitmez.

### Ortak kişinin numarasını nerede tutmalıyım?

Yalnız telefonda değil. Hane bireyleri numarayı ezberlesin ve yazılı bir kartta taşısın; telefon ölünce numarayı hatırlamazsın. Ortak kişiye bu görevi verdiğini de önceden söyle ve onayını al — rolünü bilmeyen biri gelen mesajların ne olduğunu anlamaz.

## Kaynaklar

- [AFAD — Bilgilen, Planla, Hazırlan (PDF)](https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/3371/xfiles/bilgilenplanlahazirlan.pdf)
- [Ready.gov — Family Communication Plan (FEMA)](https://www.ready.gov/plan)