# Duman dedektörü: seçim, montaj ve bakım

> Duman dedektörü yangını uykuda bile erken haber verir. Her kata ve yatak odalarının yakınına tak; pilini yılda iki kez test et, cihazı 10 yılda yenile.
>
> Kaynak: https://sakinkal.com/afet-acil-durum/duman-dedektoru/
> Yayın: 2026-05-30
> Yazar: https://sakinkal.com/hakkinda/ · Editoryal politika: https://sakinkal.com/editoryal-politika/

## ⏱️ 30 saniyede

- Yangın ölümlerinin çoğu **dumandan ve uykuda** olur; dedektör hayat kurtarır.
- **Her kata** ve **yatak odalarının yakınına** tak.
- **Tavana** ya da tavana yakın duvara monte et (duman yükselir).
- Pili **yılda iki kez** test et/değiştir; cihazı genelde **~10 yılda** yenile.
- Mutfağa çok yakın takma (yanlış alarm) — biraz uzağa.

## Neden kritik?

Uyurken koku alma duyun çalışmaz; dumanı fark etmeden bilincini kaybedebilirsin. Duman dedektörü, **sen fark etmeden önce** uyarır ve kaçmak için kıymetli dakikalar kazandırır.

## Seçim

- Standartlara uygun, sesli alarmlı bir duman dedektörü seç.
- Uzun ömürlü pilli ya da şarjlı modeller bakım yükünü azaltır.
- İşitme engelli bireyler için **ışıklı/titreşimli** modeller vardır.

> **İpucu —** Cihazın üstündeki ya da arkasındaki üretim tarihine bak; çoğu duman dedektörünün ömrü o tarihten itibaren yaklaşık 10 yıldır. Yeni alırken kutudaki tarihi de kontrol et, raf ömrünü çoktan tüketmiş bir cihaz daha ilk yıldan eskimiş sayılır.

## Montaj

- **Tavana**, duvardan biraz açıkta; ya da tavana yakın üst duvara.
- **Her katta** en az bir tane; **yatak odalarının yakınında.**
- Mutfak ve banyodan biraz uzağa (buhar/duman yanlış alarmı tetikler).

> **İpucu —** Dedektörü tavana takarken duvar köşesine ve havalandırma/klima menfezine 30 santimden fazla mesafe bırak; köşede hava akımı zayıftır, menfezin önündeyse hava duman ulaşmadan dedektörü es geçirir. İki durumda da alarm geç çalar.

## Bakım

- **Test düğmesine** ayda bir bas; pili **yılda iki kez** kontrol et/değiştir (mevsim geçişiyle hatırla).
- Toz aldıkça temizle.
- Cihazın **üretim/son kullanma** tarihine bak; genelde ~10 yılda yenilenir.

> **İpucu —** Pil zayıfladığında dedektör genelde her dakikada bir kısa "bip" sesi verir; bu sesi en çok gece duyarsın çünkü pil voltajı soğukta düşer. Cızırtıyı pili çıkarıp susturma; o gün yenisini takmazsan o yatak odası tüm gece korumasız kalır.

## Sonraki adım

Erken uyarıyı kaçış planıyla birleştir: [yangın kaçış planı](/afet-acil-durum/yangin-kacis-plani/); dedektör ve söndürücü konumlarını da yazdığın doldurulabilir sürüm için [Ev Yangın Planı](/planlar/ev-yangin-plani/). Genel: [yangında ne yaparsın](/afet-acil-durum/yanginda-ne-yaparsin/).

## Sık sorulanlar

### Duman dedektörü nereye takılır?

Tavana, duvardan biraz açıkta; ya da tavana yakın üst duvara — duman yükselir. Her katta en az bir tane ve yatak odalarının yakınında olsun. Mutfak ile banyodan biraz uzağa tak (buhar ve duman yanlış alarmı tetikler), duvar köşesine ve havalandırma menfezine de 30 santimden fazla mesafe bırak.

### Duman dedektörünün pili ne zaman değiştirilir?

Test düğmesine ayda bir bas, pili yılda iki kez kontrol et veya değiştir; mevsim geçişini hatırlatıcı olarak kullan. Pil zayıfladığında cihaz genelde dakikada bir kısa "bip" verir — bu sesi pili çıkarıp susturma, o gün yenisini tak.

### Duman dedektörü kaç yılda bir yenilenir?

Genelde yaklaşık 10 yılda. Cihazın üstündeki ya da arkasındaki üretim tarihine bak; yeni alırken kutudaki tarihi de kontrol et, raf ömrünü çoktan tüketmiş bir cihaz daha ilk yıldan eskimiş sayılır.

## Kaynaklar

- [AFAD (AFADEM) — Yangın](https://www.afad.gov.tr/afadem/yangin)
- [Ready.gov — Home Fires / Smoke Alarms (FEMA)](https://www.ready.gov/home-fires)