# Deprem sonrası ilk 72 saat: ne yapılır?

> Sarsıntı bittikten sonra aşama aşama: güvenlik ve yaralı kontrolü, vanalar, haber, su-gıda, barınma kararı ve artçılar.
>
> Kaynak: https://sakinkal.com/afet-acil-durum/deprem-sonrasi-ilk-72-saat/
> Yayın: 2026-05-30
> Yazar: https://sakinkal.com/hakkinda/ · Editoryal politika: https://sakinkal.com/editoryal-politika/

## ⏱️ 30 saniyede

- **İlk dakikalar:** Kendini ve yanındakileri kontrol et, gaz-elektrik-su vanalarını kapat, sağlamsa sakin çık.
- **İlk saatler:** SMS ile "iyiyim" yaz, toplanma alanına geç, radyodan resmi bilgi al, komşunu kontrol et.
- **İlk gün:** Su-gıda-tuvalet düzeni, sığınma kararı, hijyen; hasarlı binaya girme.
- **24–72 saat:** Barınma, resmi yardım başvurusu, artçılara dikkat, psikolojik toparlanma.

## Neden aşamalı düşünmek?

Deprem sonrası her şey aynı anda gerekiyormuş gibi gelir; oysa doğru sıra hayat kurtarır. Önce **güvenlik**, sonra **haberleşme**, sonra **temel ihtiyaçlar** ve **barınma.** Önceden bu sırayı bilirsen panikle değil planla hareket edersin.

## 1. İlk dakikalar (0–15 dk)

1. Dur, üç nefes al. Kendini ve yanındakileri kontrol et — yaralanma, kanama var mı? ([temel ilk yardım](/saglik/temel-ilk-yardim-ilk-dakikalar/))
2. **Gaz, elektrik ve su vanalarını kapat.** Gaz kokusu varsa düğme/çakmağa dokunma, havalandır.
3. Sağlam ayakkabı giy, [çantanı al](/afet-acil-durum/deprem-cantasi-tam-icerik/).
4. Bina sağlamsa **asansörsüz, sakin** çık; açık ve binalardan uzak bir alana geç.

> **İpucu —** Çıkarken kapıyı arkandan kilitleme, sadece çek; içeride mahsur kalan biri olursa ya da arama-kurtarma girmesi gerekirse kilitli kapı zaman kaybettirir. Anahtarı yine de yanına al ki sonradan geri dönebilesin.

## 2. İlk saatler

- **Haber ver:** Arama yapma, **SMS at** — "iyiyim" + buluşma noktası ([haberleşme](/altyapi/sebeke-cokunce-nasil-haberlesirsin/)).
- **Toplanma alanına** geç; aile [buluşma planını](/aile-toplum/aile-acil-durum-plani/) uygula.
- **Radyo/resmi kaynaktan** bilgi al; söylentiye değil AFAD/valilik anonsuna güven.
- **Komşunu kontrol et**, özellikle yaşlı/engelli/yalnız yaşayanları ([dayanışma ağı](/aile-toplum/komsuluk-dayanisma-agi-kur/)).

> **İpucu —** Telefonun şebekesi bağlanmasa bile aileden uzaktaki birini "buluşma noktası" yap: herkes kendi durumunu o tek kişiye iletmeye çalışır. Şehir içi hatlar tıkalıyken şehir dışı aramalar genelde daha kolay geçer, böylece kimin nerede olduğu tek noktada toplanır.

## 3. İlk gün

- **Su ve gıda:** Stoğunu ölçülü kullan; suyu kirlenmeye karşı koru.
- **Tuvalet ve hijyen:** Su yoksa sıhhi atık düzeni kur; hastalık riskini düşür.
- **Sığınma kararı:** Evin hasarlıysa **içine girme**; güvenli açık alanda ya da resmi barınma alanında kal.
- **Artçılar:** Saatlerce-günlerce sürebilir; hasarlı yapıdan uzak dur ([artçı sarsıntılar](/afet-acil-durum/artci-sarsintilar/)).

> **İpucu —** Telefonunu uçak moduna almak pili ciddi ölçüde uzatır; şebeke arayan telefon en çok bu yüzden çabuk biter. Saatte birkaç dakika açıp SMS/haber kontrolü yap, sonra tekrar uçak moduna geç — böylece bir şarjla günlerce dayanabilirsin.

## 4. 24–72 saat

- **Barınma:** Çadır/konteyner ya da güvenli akraba evi; ısınma ve kuru kalma önceliği.
- **Resmi süreç:** Hasar tespiti, AFAD yardımı ve sigorta için [belgeler ve afet sonrası başvurular](/ekonomik-hukuki/belgeler-dask-ve-afet-sonrasi-basvurular/).
- **Psikolojik toparlanma:** Stres tepkileri normaldir; [kriz anında zihnini yönet](/saglik/kriz-aninda-zihnini-yonet/).

## Kontrol listesi

- [ ] Vanaları kapatmayı ve güvenli çıkışı uyguladım.
- [ ] SMS ile haber verip toplanma alanına geçtim.
- [ ] Radyodan resmi bilgi alıyorum, söylenti yaymıyorum.
- [ ] Su/gıda/tuvalet düzenini kurdum.
- [ ] Hasarlı binaya girmiyorum; artçılara hazırım.

## Sık sorulanlar

### Deprem sonrası ilk ne yapmalıyım?

Dur ve üç nefes al. Kendini ve yanındakileri kontrol et; gaz, elektrik ve su vanalarını kapat; sağlam ayakkabı giyip çantanı al ve bina sağlamsa sakin biçimde çık.

### Doğru sıra nedir?

Önce **güvenlik**, sonra **haberleşme**, sonra **temel ihtiyaçlar** ve **barınma**. Her şey aynı anda gerekiyormuş gibi gelir; doğru sırayı önceden bilirsen panikle değil planla hareket edersin.

### Hasarlı binaya eşya almak için girebilir miyim?

Hayır. Artçılar ilk saatlerde en yoğundur ve ana depremde hasar görmüş bir bina küçük bir artçıyla bile çökebilir. Yetkili izni olmadan girme.

### Resmi bilgiyi nereden alırım?

Pilli ya da kurmalı radyodan. Elektrik ve internet çökse de resmi anonsları (AFAD, valilik) dinlemenin en dayanıklı yolu radyodur.

## Sonraki adım

Sabitleme ve çanta önceden hazır olmalı: [mobilya sabitleme](/afet-acil-durum/mobilya-ve-esya-sabitleme/), [deprem çantası](/afet-acil-durum/deprem-cantasi-tam-icerik/). Genel akış: [deprem anında ne yapmalısın](/afet-acil-durum/deprem-aninda-ne-yapmalisin/). Kendin ya da bir yakının kapalı kalırsa: [enkaz altında kalırsan ne yaparsın](/afet-acil-durum/enkaz-altinda-kalirsan/).

## Kaynaklar

- [AFAD — İlk 72 Saat (PDF)](https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/3473/xfiles/ilk72saat1.pdf)
- [Türk Kızılay — Afet Yönetimi](https://www.kizilay.org.tr/neler-yapiyoruz/afet-yonetimi)
- [Ready.gov — Earthquakes (FEMA)](https://www.ready.gov/earthquakes)