# Acil durum hazırlığına nereden başlamalısın?

> Her krizde işe yarayan temel akış: riskini tanı, planını yap, çantanı hazırla, buluşma noktanı belirle. Bugün 15 dakikada başla.
>
> Kaynak: https://sakinkal.com/afet-acil-durum/acil-durum-hazirligina-nereden-baslamalisin/
> Yayın: 2026-05-30
> Yazar: https://sakinkal.com/hakkinda/ · Editoryal politika: https://sakinkal.com/editoryal-politika/

## ⏱️ 30 saniyede

- **Riskinden başla:** Yaşadığın bölgede en olası üç krizi yaz — deprem, sel, uzun elektrik kesintisi gibi.
- **Tek bir buluşma noktası belirle:** Evin dışında, herkesin tarif edebileceği somut bir yer.
- **72 saatlik bir çanta hazırla:** Su, gıda, ışık, ilk yardım ve belge kopyaları. Kapının yanında dursun.
- **İletişim planını yaz:** Şehir dışından tek bir "ortak kişi" ve arama yerine **SMS** alışkanlığı.
- İyi haber: bunların hepsini bugün 15 dakikada başlatabilirsin.

## Neden bu sıra önemli?

Hazırlık, ürün almakla değil, doğru sırayla başlar. Çoğu kişi en heyecanlı adımdan — alışveriş — başlar ve yarım kalır. Biz tersini öneriyoruz: önce neye karşı hazırlandığını bil, sonra planını kur, en son malzemeyi tamamla.

Kriz anının ilk dakikalarında düşünecek vaktin olmaz; sadece **önceden verdiğin kararları uygularsın**. Bu yüzden bugün attığın küçük adımlar, o an en çok işine yarayacak şeydir. Bireyin bu hazırlığının daha geniş bir döngü içindeki yerini görmek istersen: [bütünleşik afet yönetimi](/makaleler/butunlesik-afet-yonetimi/).

## 1. Riskten başla, senaryodan değil

Her felakete aynı anda hazırlanamazsın; buna gerek de yok. Yaşadığın yere göre en olası birkaç riski seç.

> **İpucu —** Riskini tahminle değil, somut bilgiyle belirle: AFAD'ın deprem tehlike haritası ve belediyenden öğreneceğin sel/heyelan durumu, bölgenin gerçek önceliklerini gösterir.

1. Bir kâğıda bölgenin en olası **üç riskini** yaz. Türkiye'nin büyük bölümünde ilk sırada **deprem** vardır.
2. Her risk için tek soruyu yanıtla: "Bu olursa ilk 15 dakikada ne yaparım?"
3. Ortak çıkan ihtiyaçları işaretle. Su, ışık, ilk yardım ve iletişim neredeyse her senaryoda aynıdır — hazırlığının çekirdeği budur.

> Farklı krizlerin çözümü büyük ölçüde örtüşür. Bir kez temel hazırlığı kurduğunda, çoğu senaryoyu aynı anda karşılamış olursun.

## 2. Planını tek sayfaya sığdır

Akılda kalmayan plan, plan değildir. Tek sayfaya şunları yaz, bir kopyasını çantana koy, bir kopyasını buzdolabına asın:

- **Buluşma noktaları:** Biri evin hemen yakınında, biri mahalle dışında (örneğin tanıdık bir meydan veya akraba evi).
- **Ortak kişi:** Şehir dışında yaşayan, herkesin arayacağı tek kişi. Yerel hatlar kilitlense de uzak bağlantı çoğu zaman çalışır.
- **Kapatma noktaları:** Gaz, elektrik ve su vanalarının yeri. Nasıl kapatıldığını bir kez dene.
- **Acil numara:** Türkiye'de tüm acil çağrılar için **112**.

> **İpucu —** Tek sayfalık planın bir fotoğrafını herkesin telefonuna kaydet. Şebeke çökse bile fotoğraf çevrimdışı açılır; kâğıt yanında değilken bu kopya işe yarar.

## 3. Çantanı katmanlı kur

Tek seferde mükemmel çanta hazırlamaya çalışma; katman katman ilerle. Önce çekirdeği topla, eksikleri zamanla tamamla:

- **Su:** Kişi başı günde en az 3 litre. 72 saat için kişi başı yaklaşık 9 litre hedefle.
- **Gıda:** Pişirme gerektirmeyen, dayanıklı yiyecek (konserve, kuruyemiş, enerji barı).
- **Işık ve enerji:** El feneri, yedek pil, dolu bir **powerbank**.
- **İlk yardım:** Temel bir kit ve düzenli kullandığın ilaçların birkaç günlüğü.
- **Belgeler:** Kimlik, tapu/kira, sigorta ve sağlık bilgilerinin kopyaları — su geçirmez bir poşette.
- **Isınma ve hijyen:** İzolasyon battaniyesi, ıslak mendil, küçük bir hijyen seti.

> **İpucu —** Suyu birkaç büyük bidonda topla ve üstüne tazeleme tarihini yaz. Altı ayda bir döndürmek, "acaba hâlâ içilir mi" tereddüdünü ortadan kaldırır.

Detaylı kurulum için ev çantası rehberine geçeceğiz; şimdilik çekirdeği bir araya getir ve çantayı kapının yanında tut.

## 4. Buluşma ve iletişim disiplini

Kriz anında aileler en çok birbirini bulmakta zorlanır. Önceden basit bir disiplin belirle:

- Şebeke yoğunsa **arama yapma, SMS at.** Kısa mesaj, dolu hatta bile çoğu zaman geçer.
- İlk mesajın tek işlevi olsun: "İyiyim. Buluşma noktası 2'deyim."
- Çocuklar ve birlikte yaşadığın herkes ortak kişinin numarasını ezbere ya da yazılı bilsin.

## Kontrol listesi

- [ ] Bölgenin en olası üç riskini yazdım.
- [ ] Biri yakın, biri uzak iki buluşma noktası belirledim.
- [ ] Şehir dışından bir ortak kişi seçtim ve numarasını paylaştım.
- [ ] Gaz, elektrik ve su vanalarının yerini biliyorum.
- [ ] 72 saatlik çantanın çekirdeğini topladım ve kapının yanına koydum.
- [ ] Planı tek sayfaya yazıp görünür bir yere astım.

## Sık yapılan hatalar

- **Her şeyi aynı anda yapmaya çalışmak.** Hazırlık bir alışkanlıktır, tek günlük proje değil. Çekirdekten başla.
- **Çantayı dolaba kaldırmak.** Ulaşamadığın çanta işe yaramaz; kapıya yakın tut.
- **Planı sadece kafada tutmak.** Stres altında en basit detayı bile unutursun; yaz.
- **Suyu eksik bırakmak.** En sık eksik kalan ama en kritik kalem sudur.

## Kime göre uyarla

- **Çocuklu aileler:** Buluşma noktasını oyun gibi öğret; çocuk ortak kişinin adını ve "iyiyim" mesajını bilsin.
- **Yaşlı veya engelli bireyler:** İlaç, gözlük, işitme cihazı pili ve varsa yedek tıbbi ekipmanı çantanın görünür bir gözünde tut.
- **Evcil hayvan sahipleri:** Mama, su kabı, tasma ve aşı kartı kopyasını da listene ekle.
- **Tek yaşayanlar:** Ortak kişin bir komşu veya yakın arkadaş olabilir; planını paylaştığın biri mutlaka olsun.

## Sık sorulanlar

### Hazırlığa nereden başlamalıyım?

Alışverişten değil, **riskinden**. Yaşadığın bölgede en olası üç krizi yaz (deprem, sel, uzun elektrik kesintisi gibi), sonra planını kur, malzemeyi en son tamamla.

### Ne kadar zaman ayırmam gerekir?

Başlamak için 15 dakika yeter. Bir buluşma noktası belirlemek, iletişim planını yazmak ve çantanın çekirdeğini kurmak bugün yapılabilir.

### Neden önce malzeme almamalıyım?

Çoğu kişi en heyecanlı adımdan — alışverişten — başlar ve yarım bırakır. Kriz anının ilk dakikalarında düşünecek vaktin olmaz; yalnızca **önceden verdiğin kararları** uygularsın. Karar plandan, plan da riskten çıkar.

## Sonraki adım

Çekirdek planın hazır. Şimdi çantayı eksiksiz kur: [Evde 72 saat: temel acil durum kiti](/ev-arac/evde-72-saat-acil-durum-kiti/). Ardından herkesin rolünü netleştirmek için [aile acil durum planı](/aile-toplum/aile-acil-durum-plani/) rehberine bak. Türkiye'nin en öncelikli riski için: [deprem anında ne yapmalısın](/afet-acil-durum/deprem-aninda-ne-yapmalisin/). Bugün elindeki on beş dakikayla nereden başlayacağını [hazırlığa bugün başla: ilk 15 dakikada ne yaparsın](/blog/hazirliga-bugun-basla-ilk-15-dakika/) gösterir.

## Kaynaklar

- [AFAD — Bilgilen, Planla, Hazırlan (PDF)](https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/3371/xfiles/bilgilenplanlahazirlan.pdf)
- [Türk Kızılay — Afet Yönetimi](https://www.kizilay.org.tr/neler-yapiyoruz/afet-yonetimi)
- [Ready.gov — Make a Plan (FEMA)](https://www.ready.gov/plan)